Oczyszczalnia ścieków PWiK w Brzegu: kompleksowa odbudowa i przebudowa po powodzi

Miejska oczyszczalnia ścieków, za której funkcjonowanie odpowiada Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji (PWiK w Brzegu), przechodzi gruntowną techniczną transformację. Zakrojony na szeroką skalę program inwestycyjny stanowi bezpośrednią odpowiedź na katastrofalne skutki powodzi z września 2024 roku, kiedy fala wezbraniowa na Odrze zalała infrastrukturę technologiczną zakładu i sparaliżowała odprowadzanie ścieków w mieście Brzeg. Wdrożony przez samorząd plan odbudowy obejmuje modernizację zasilania energetycznego, budowę nowego obiektu gospodarki osadowej oraz postępowanie przetargowe na przebudowę ciągu mechanicznego, tworząc największy jednolity projekt ochrony popowodziowej tego typu w kraju.

Skutki powodzi z września 2024 roku i paraliż instalacji

Wrzesień 2024 roku okazał się dla komunalnej infrastruktury Brzegu dramatyczną próbą sprawności technicznej. W dniach 17–22 września, podczas kulminacji fali powodziowej na Odrze, woda wdarła się na teren oczyszczalni ścieków pomimo rozstawienia rękawów przeciwpowodziowych oraz doraźnych obwałowań. Ze względów bezpieczeństwa operatorzy musieli całkowicie odciąć zasilanie elektroenergetyczne, co unieruchomiło pompownie oraz napędy urządzeń technologicznych.

Zatrzymanie pracy obiektu wywołało w miejskiej sieci kanalizacyjnej zjawisko cofki. Ścieki zaczęły wybijać na ulicach miasta, a najtrudniejsza sytuacja wystąpiła w rejonie ulicy Oławskiej. Służby komunalne i władze miasta apelowały wówczas do mieszkańców o maksymalne ograniczenie zużycia wody, podczas gdy na terenie zakładu pracowały agregaty pompowe wysokiej wydajności. Zdarzenie to obnażyło podatność dotychczasowego układu technologicznego na zalanie i przesądziło o konieczności gruntownej rekonstrukcji obiektów na wyższych rzędnych wysokościowych.

Zabezpieczenie energetyczne: rozdzielnice na podwyższeniu i agregat 530 kVA

Pierwszym zrealizowanym krokiem na drodze do zabezpieczenia ciągłości operacyjnej stała się przebudowa układu zasilania. 30 września 2026 roku oficjalnie zakończono II etap prac odtworzeniowych na terenie oczyszczalni. Zadanie to skupiło się na newralgicznych punktach zasilania, których zalanie w 2024 roku doprowadziło do paraliżu całej aglomeracji.

W ramach zrealizowanego etapu wymieniono wyeksploatowane i zniszczone rozdzielnice średniego oraz niskiego napięcia wraz z liniami kablowymi. Kluczowym rozwiązaniem technicznym było podniesienie rozdzielnic o ponad 70 cm w stosunku do pierwotnego poziomu posadowienia, co zabezpiecza aparaturę sterującą przed zalaniem podczas ewentualnych przyszłych wezbrań. Zakład wyposażono także w rezerwowy kontenerowy agregat prądotwórczy o mocy 530 kVA. Urządzenie to jest w stanie utrzymać zasilanie krytycznych pompowni i systemów automatyki przez kilkanaście godzin pracy autonomicznej w razie awarii zewnętrznej sieci energetycznej.

Nowy budynek gospodarki osadowej: kontrakt z IBG Instalbud za 21 mln zł

Kolejnym filarem modernizacji brzeskiego zakładu jest gruntowna reorganizacja przetwarzania osadów ściekowych. 23 września 2026 roku podpisano umowę na realizację zadania pn. „Budowa Budynku gospodarki osadowej ob. 7 z wyposażeniem oraz dostawa i montaż instalacji dezintegracji”. Kontrakt o wartości 21 033 000 zł brutto powierzono spółce IBG Instalbud Sp. z o.o. z Rzeszowa.

Inwestycja ta rozwiązuje problem wieloletnich uszkodzeń infrastruktury. Dotychczasowy obiekt nr 16, w którym prowadzono gospodarkę osadową, doznał poważnych naruszeń konstrukcyjnych w trakcie dwóch powodzi – z 1997 oraz 2024 roku – i nie kwalifikował się do bezpiecznej eksploatacji. Nowo wznoszony obiekt nr 7 przejmie wszystkie funkcje odwadniania i obróbki osadu, a uzupełnieniem układu będzie nowoczesna instalacja dezintegracji. Zgodnie z podpisaną umową wykonawca ma sfinalizować wszystkie prace budowlane i montażowe do 31 grudnia 2027 roku.

Przetarg TU-PN-11-2026: modernizacja części mechanicznej

Integralnym elementem programu odbudowy jest przebudowa początkowego etapu oczyszczania ścieków. Postępowanie przetargowe o numerze referencyjnym TU-PN-11-2026 dotyczy zadania „Odbudowa oczyszczalni ścieków PWiK w Brzegu – Remont i przebudowa ciągu technologicznego części mechanicznej”. Inwestycję koordynuje Gmina Brzeg, prowadząc postępowanie w formule przetargu nieograniczonego za pośrednictwem platformy zakupowej.

Przedmiot zamówienia obejmuje zaprojektowanie oraz wykonanie robót budowlano-montażowych w formule „zaprojektuj i wybuduj”, a termin realizacji wyznaczono na 20 miesięcy. Zakres prac przewiduje odbudowę i przebudowę obiektów mechanicznego oczyszczania, w tym stacji zlewnej, krat, piaskowników i osadników. Termin składania ofert w postępowaniu wyznaczono na 14 października 2026 roku na godzinę 10:00 (z otwarciem ofert o 10:15).

W Specyfikacji Warunków Zamówienia (SWZ) ustalono transparentne zasady wyboru najkorzystniejszej oferty:

Zamawiający ustalił minimalny okres gwarancji bazowej na 24 miesiące dla robót budowlanych oraz 12 miesięcy dla urządzeń, nagradzając dodatkową punktacją oferentów deklarujących wydłużenie ochrony technicznej.

Odporność klimatyczna i przyszłość aglomeracji brzeskiej

Łączny koszt prowadzonych i zakontraktowanych prac na brzeskiej oczyszczalni przekracza 42 mln zł. Całość wydatków inwestycyjnych pokrywa dofinansowanie z budżetu państwa, które sfinansowało 100% kosztów inwestycji z funduszy przeznaczonych na usuwanie skutków klęsk żywiołowych.

Jak wskazują przedstawiciele władz miejskich pod przewodnictwem burmistrz Violetty Jaskólskiej-Palus oraz zarząd PWiK w Brzegu kierowany przez prezesa Artura Stecułę, realizowany pakiet inwestycji tworzy nowy standard bezpieczeństwa ekologicznego. Połączenie wyniesionej infrastruktury elektroenergetycznej, odpornego na zalanie budynku gospodarki osadowej oraz zmodernizowanego ciągu mechanicznego uniezależni brzeską oczyszczalnię od wahań stanów wód Odry i zapewni stabilne odprowadzanie ścieków dla mieszkańców na kolejne dziesięciolecia.