Świętokrzyskie Centrum Onkologii wybuduje Centrum Badań Molekularnych w Kielcach

Świętokrzyskie Centrum Onkologii w Kielcach wkracza w decydującą fazę realizacji strategicznego projektu łączącego zaawansowaną biotechnologię z medycyną kliniczną. Kielecki ośrodek ogłosił postępowanie przetargowe na generalne wykonawstwo robót budowlanych dla zadania pn. „Budowa i wyposażenie Centrum Badań Molekularnych (CBM)”. Nowy kompleks, którego budżet wynosi 155,3 mln zł (z perspektywą rozszerzenia do ponad 176 mln zł po aneksach), zintegruje pełne profilowanie nowotworów z bezpośrednim wytwarzaniem zindywidualizowanych terapii komórkowych. Dla krajowego rynku inwestycyjnego to jedno z najbardziej prestiżowych przedsięwzięć naukowo-laboratoryjnych, w którym specjalistyczne budownictwo medyczne musi sprostać rygorom standardu GMP (Good Manufacturing Practice).

Kompleks kubaturowy przy ulicy Kamińskiego: zakres prac budowlanych

Przedsięwzięcie zlokalizowano na terenie kieleckiego kompleksu szpitalnego przy ulicy Jana Kamińskiego oraz ulicy Prezydenta Stefana Artwińskiego, na działkach ewidencyjnych nr 931/14 oraz 931/10 (obręb 0015). Wyłoniony w przetargu generalny wykonawca zrealizuje kompletny zespół obiektów kubaturowych wraz z infrastrukturą towarzyszącą.

Głównym elementem zamierzenia jest budynek Centrum Badań Molekularnych, który zostanie funkcjonalnie połączony z istniejącą strukturą szpitalną za pomocą nadziemnego łącznika komunikacyjnego. Układ uzupełnią dedykowany budynek stacji transformatorowej wraz z agregatorownią, zewnętrzny zbiornik ciekłego azotu przeznaczony do zasilania instalacji kriogenicznych, wiata śmietnikowa oraz nowy układ dróg wewnętrznych, chodników i przyłączy technicznych.

W strukturze funkcjonalnej nowego obiektu zaplanowano trzy wyspecjalizowane piony badawczo-wdrożeniowe:

• Centrum Badań Kompleksowego Profilowania Molekularnego Nowotworów – odpowiedzialne za wielkoskalową diagnostykę genomową i proteomiczną tkanki nowotworowej,
• Centrum Inżynierii Genetycznej – dedykowane projektowaniu oraz modyfikowaniu wektorów genetycznych,
• Centrum Eksperymentalnych Terapii Komórkowych – stanowiące środowisko wytwórcze leków terapii zaawansowanej (ATMP).

Procedura przetargowa i montaż finansowy projektu

Postępowanie na roboty budowlane prowadzone jest w formule „buduj” – na bazie kompletnej dokumentacji projektowej przygotowanej w następstwie wcześniejszego dialogu konkurencyjnego. Świętokrzyskie Centrum Onkologii wyznaczyło termin składania ofert na 5 października 2026 r. o godzinie 11:00. Przystąpienie do przetargu wymaga wniesienia wadium w wysokości 1 980 000 zł, co odzwierciedla skalę i finansową wagę kontraktu.

Projekt zabezpieczono stabilnym montażem finansowym. Z kwoty 155,3 mln zł aż 113 mln zł stanowi dofinansowanie z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach programu „Fundusze Europejskie dla Świętokrzyskiego 2021–2027”. Dotacja celowa z budżetu Województwa Świętokrzyskiego wynosi 27,5 mln zł, natomiast wkład własny Świętokrzyskiego Centrum Onkologii zamyka się w kwocie 14,3 mln zł.

Zgodnie z przyjętym harmonogramem zakończenie robót budowlano-montażowych wraz z przekazaniem wyposażenia zaplanowano na 30 maja 2029 r. Wdrożenie procedur wytwórczych i walidacja standardów GMP pozwolą na rozpoczęcie pierwszych badań klinicznych z udziałem pacjentów około 2031 roku.

Od profilowania do „fabryki leków”: rewolucja w terapiach komórkowych

Dotychczasowe zaplecze ŚCO – Zakład Diagnostyki Molekularnej i Inżynierii Genetycznej, kierowany przez prof. Artura Kowalika – koncentrowało się na identyfikacji mutacji oraz kwalifikacji chorych do celowanego leczenia onkologicznego. Powstanie Centrum Badań Molekularnych transformuje placówkę w jednostkę wytwórczą typu medycyny translacyjnej.

Jak wielokrotnie wskazywał dyrektor ŚCO, prof. Stanisław Góźdź, obiekt ma stać się regionalną „fabryką leków”, w której z pobranych od pacjenta komórek układu odpornościowego tworzone będą spersonalizowane preparaty przeciwnowotworowe. Ośrodek skupi się na rozwoju immunoterapii adoptywnych, w tym limfocytów CAR-T (Chimeric Antigen Receptor T-cells), komórek NK-CAR oraz limfocytów naciekających guz (TILs).

Inwestycja przyniesie zasadniczy przełom ekonomiczny w dostępności leczenia. Rynkowy koszt komercyjnej terapii komórkowej CAR-T wynosi obecnie około 1,8–2 mln zł na jednego pacjenta. Własne wytwarzanie zmodyfikowanych komórek w kieleckim CBM pozwoli obniżyć ten koszt do poziomu rzędu 300–500 tys. zł, otwierając drogę do nowoczesnego leczenia dla wielokrotnie szerszej grupy chorych.

Wymagania technologiczne: budownictwo medyczne w reżimie GMP

Realizacja Centrum Badań Molekularnych reprezentuje najbardziej wymagający segment, jakim cechuje się współczesne budownictwo medyczne. W odróżnieniu od standardowych obiektów szpitalnych, budynki biotechnologiczne wymagają połączenia kubatury laboratoryjnej z rygorem certyfikowanej fabryki farmaceutycznej.

Wykonawca stanie przed zadaniem wykonania stref czystych (cleanroom) o kontrolowanych klasach czystości powietrza, precyzyjnych kaskadach ciśnień uniemożliwiających przedostawanie się zanieczyszczeń oraz rozbudowanych śluzach osobowych i materiałowych. Kluczowe znaczenie ma instalacja wentylacyjno-klimatyzacyjna (HVAC) oparta na wielostopniowej filtracji z filtrami absolutnymi HEPA, a także zintegrowany system zarządzania budynkiem (BMS), monitorujący w trybie ciągłym wilgotność, temperaturę i ciśnienie.

Obiekt wymaga również bezprzerwowego zasilania w energię elektryczną w oparciu o redundantne układy UPS i agregat prądotwórczy, a także wyspecjalizowanych instalacji technologicznych dla gazów laboratoryjnych oraz ciekłego azotu. Sukces realizacji w Kielcach zdefiniuje nowe standardy wykonawcze dla polskiego budownictwa biotechnologicznego i wzmocni pozycję ŚCO w europejskiej sieci ośrodków onkologicznych.