Ujęcie Dębina: odbudowa i modernizacja stawów infiltracyjnych – etap II

Poznańskie Ujęcie Dębina wkracza w kolejną fazę modernizacji technicznej i hydrotechnicznej. Spółka AQUANET S.A. uruchomiła postępowanie przetargowe na realizację robót budowlanych w ramach zadania inwestycyjnego nr 1-05-19-329-1 pn. „Ujęcie Dębina - odbudowa i modernizacja stawów infiltracyjnych - etap II”. Zamówienie, zarejestrowane pod numerem referencyjnym Z/62/2026 oraz opublikowane w Biuletynie Zamówień Publicznych pod identyfikatorem 08df227e-7faf-e2d0-647d-de0001693773, ma na celu zabezpieczenie infrastruktury obiektu, w którym stawy infiltracyjne decydują o stabilności dostaw wody pitnej dla stolicy Wielkopolski. Na zrealizowanie całości robót przewidziano 15 miesięcy od daty zawarcia umowy z wyłonionym wykonawcą.

Rola hydrotechniczna Ujęcia Dębina w zaopatrzeniu Poznania

Uruchomione w latach 1902–1906 Ujęcie Dębina jest najstarszym czynnym ujęciem wody w Poznańskim Systemie Wodociągowym. Mimo upływu ponad stulecia i dynamicznego rozwoju ujęcia Mosina-Krajkowo (które pokrywa obecnie ok. 65% zapotrzebowania aglomeracji), Dębina pozostaje strategicznym filarem bilansu wodnego Poznania, dostarczając około 25% produkowanej wody pitnej (pozostałe ok. 10% przypada na ujęcia Gruszczyn-Promienko i obiekty lokalne). Woda uzyskana ze złoża infiltracyjnego trafia rurociągami do Stacji Uzdatniania Wody „Wiśniowa”, której zdolność produkcyjna sięga ok. 80 000 m³ na dobę.

Sercem technologii stosowanej na Dębinie jest sztuczna infiltracja wód rzecznych. Woda pobierana z koryta Warty kierowana jest do układu 27 podstawowych stawów infiltracyjnych o łącznej powierzchni przesiąkania wynoszącej ok. 16,2 ha, uzupełnianych przez stawy osłonowe zabezpieczające ujęcie m.in. od strony południowych szlaków komunikacyjnych. Woda przesiąka grawitacyjnie przez piaszczysto-żwirowe dno do czwartorzędowej warstwy wodonośnej, ulegając naturalnemu samooczyszczaniu fizycznemu oraz biologicznemu. Kluczowym wyzwaniem eksploatacyjnym w tego typu układach hydrotechnicznych pozostaje zjawisko kolmatacji, czyli stopniowego zamulania porów filtracyjnych przez drobne zawiesiny rzeczne. Utrzymanie wysokiej sprawności infiltracji wymaga regularnego prowadzenia prac odmulających, konserwacji skarp i stałego dozoru urządzeń przesyłowych.

Ciągłość inwestycyjna: fundamenty położone w Etapie I

Ogłoszone przez AQUANET S.A. postępowanie na etap II stanowi bezpośrednią kontynuację kompleksowej przebudowy czasz i układu zasilania ujęcia. W ramach zrealizowanego wcześniej etapu I, którego wykonawcą było konsorcjum spółek Terlan Sp. z o.o. (lider) oraz WUPRINŻ S.A., zrealizowano zasadnicze prace ziemne i instalacyjne. Objęły one likwidację wyeksploatowanych grobli wewnętrznych oraz formowanie i profilowanie skarp, co przełożyło się na wymierne zwiększenie efektywnej powierzchni kontaktu wody z podłożem infiltracyjnym.

W pierwszym etapie wybudowano także nową zatokę zaprądową na rzece Warcie oraz komorę ujęciowo-osadową. Do połączenia węzłów hydrotechnicznych zastosowano bezwykopową metodę mikrotunelingu – na głębokości 4–5 m wprowadzono dwie nitki rurociągów o średnicy wewnętrznej 1000 mm (DN1000) o łącznej długości ok. 850 m. Układ uzupełniono o zautomatyzowaną sieć piezometrów pomiarowych, która na bieżąco monitoruje zwierciadło wód podziemnych i parametry hydrodynamiczne warstwy wodonośnej.

Zakres rzeczowy Etapu II: ochrona obwodowa, termowizja i ciągi technologiczne

Drugi etap inwestycji, prowadzony w procedurze Z/62/2026, koncentruje się na fizycznym i technicznym zabezpieczeniu terenu ujęcia, rozbudowie monitoringu wizyjnego oraz wzmocnieniu infrastruktury logistycznej i energetycznej.

Zakres zamówienia obejmuje następujące zadania:

1. Budowa i odbudowa ogrodzeń strefy ochrony bezpośredniej: Wykonawca wybuduje ok. 1600 m ogrodzenia wokół działki nr 2/4 na poznańskim Marlewie (odcinek A) oraz ok. 1400 m ogrodzenia wydzielającego strefę ochrony bezpośredniej ujęcia w odcinkach C i D. Łączny wymiar nowego wygrodzenia wynosi ok. 3000 m.
2. System monitoringu wizyjnego i teletechnika: Na terenie ujęcia powstanie dedykowana kanalizacja kablowa oraz ring światłowodowy, obsługujące system dozoru oparty na ok. 50 kamerach termowizyjnych, połączonych bezpośrednio ze stanowiskami w centrali dyspozytorskiej.
3. Modernizacja ciągów komunikacyjnych: Wzdłuż stawów infiltracyjnych nr 6, 12 i 18 zaplanowano utwardzenie drogi technologicznej płytami drogowymi na odcinku ok. 620 m. Umożliwi to sprawny dojazd ciężkiego sprzętu hydrotechnicznego i koparek niezbędnych do okresowego odmulania dna basenów.
4. Infrastruktura elektroenergetyczna: Prace przewidują montaż szafek zasilających, budowę linii kablowych niskiego napięcia 0,4 kV, montaż oświetlenia terenu, usunięcie kolizji elektroenergetycznych oraz wykonanie dedykowanych instalacji zasilających w komorze ujęciowo-osadowej.
5. Zabezpieczenia środowiskowe: Projekt zakłada uszczelnienie placu rozkładu oleju, co zabezpiecza podłoże gruntowe i strefę zasilania ujęcia przed ewentualną migracją substancji ropopochodnych z pojazdów i maszyn roboczych.

Finansowanie unijne i perspektywy bezpieczeństwa infrastruktury krytycznej

Przedsięwzięcie „Ujęcie Dębina - odbudowa i modernizacja stawów infiltracyjnych - etap II” realizowane jest w ramach wieloletniego programu „Zapewnienie dostaw wody do spożycia w Poznańskim Systemie Wodociągowym”. AQUANET S.A. zabezpieczyła montaż finansowy z wykorzystaniem bezzwrotnych środków unijnych programu FEnIKS 2021–2027 (Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko) w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) oraz wsparcia Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW).

Integracja nowoczesnych systemów termowizyjnych, szczelnego wygrodzenia terenu oraz utwardzonych tras technologicznych przy stawach infiltracyjnych wpisuje się w zaostrzone wymogi stawiane obiektom infrastruktury krytycznej. Realizacja drugiego etapu robót pozwoli utrzymać wydajność infiltracji na Dębinie oraz zagwarantować odporność poznańskiego węzła wodnego na zagrożenia antropogeniczne i technologiczne.