Fabryka Pełna Życia przebuduje i zaadaptuje budynki H3, H4 i H7 w Dąbrowie Górniczej
Miejska spółka Fabryka Pełna Życia sfinalizowała procedurę przetargową i zawarła umowę na kompleksową przebudowę oraz adaptację poprzemysłowych obiektów H3, H4 i H7, zlokalizowanych na 4-hektarowym obszarze dawnej Dąbrowskiej Fabryki Obrabiarek Defum w śródmieściu miasta Dąbrowa Górnicza. Generalnym wykonawcą II etapu przedsięwzięcia, realizowanego pod nazwą „Fabryka Pełna Życia – centrum przedsiębiorczości”, zostało Przedsiębiorstwo Inżynieryjno-Budowlane Budecon S.A. z Sosnowca. Wartość podpisanego kontraktu wynosi 63 000 000,01 zł brutto. To kolejny krok w bezprecedensowym na skalę regionu projekcie kreowania nowego centrum miejskiego w oparciu o rewitalizację dziedzictwa przemysłowego.
Rozstrzygnięcie przetargu ZP/01/2025 i kontrakt dla firmy Budecon S.A.
Postępowanie przetargowe o znaku ZP/01/2025 było prowadzone w trybie przetargu nieograniczonego zgodnie z przepisami Prawa zamówień publicznych i zostało podzielone na dwa powiązane zakresy realizacyjne:
- Zadanie A: Zaprojektowanie i wykonanie robót budowlanych polegających na przebudowie i adaptacji budynku H7 na obiekt gastronomiczno-usługowy (formuła „zaprojektuj i wybuduj”).
- Zadanie B: Wykonanie robót budowlanych polegających na budowie, przebudowie i rozbudowie budynków H3 i H4 (formuła „wybuduj”).
Podczas otwarcia ofert, które miało miejsce 9 lipca 2025 roku, budżet zaplanowany przez zamawiającego na realizację obu zadań wynosił 50 454 141,74 zł. W wyniku weryfikacji i oceny nadesłanych propozycji komisja przetargowa wybrała ofertę spółki Budecon S.A., opiewającą na kwotę 63 000 000,01 zł brutto. Inwestor zabezpieczył brakujące środki, co umożliwiło podpisanie umowy 2 października 2025 roku. Tydzień później, 9 października 2025 roku, nastąpiło protokolame przekazanie placu budowy wykonawcy. Zgodnie z harmonogramem kontraktowym wszystkie roboty budowlane mają zakończyć się do 31 lipca 2027 roku, natomiast udostępnienie gotowych obiektów użytkownikom zaplanowano na koniec 2027 roku.
Trzy hale, trzy funkcje: Ząbkowice, Reden i Zielona
Projektowany kompleks trzech zabytkowych hal obejmuje łącznie 2869,49 m² powierzchni zabudowy na działce o metrażu 6809,09 m² (co stanowi 42,3% powierzchni terenu objętego II etapem inwestycji). Każdy z rewitalizowanych budynków otrzymał dedykowaną funkcję użytkową:
- Hala H3 („Ząbkowice”): Nazwana na cześć tradycji hutniczych słynnej Huty Szkła Gospodarczego w Ząbkowicach. Obiekt o powierzchni parteru i antresoli stanie się tętniącym życiem centrum gastronomiczno-handlowym typu food court ze strefą wydarzeń. Największym wyzwaniem inżynieryjnym jest zachowanie autentycznej konstrukcji obiektu. Jak podkreślił prezes zarządu spółki Fabryka Pełna Życia, Wojciech Czyżewski:
„Wykonawcę czeka w hali Ząbkowice misterna praca. Ma zachować konstrukcję, a jednocześnie nadać jej nowe funkcje handlowo-usługowe. Przykryć ją zielonym dachem, co będzie wymagało stworzenia wewnątrz hali dodatkowej żelbetonowej konstrukcji. Dzięki temu uda nam się zachować to, co jest tutaj najciekawsze, a więc tę konstrukcję stalowo-drewnianą. Ona jest po prostu piękna i chcemy, żeby tak dalej było”.
- Hala H4 („Reden”): Nawiązująca mianem do najstarszej dąbrowskiej kopalni węgla kamiennego, hala przekształci się w ogólnodostępny pasaż miejski z lokalami rzemieślniczymi, usługowymi i strefą relaksu. Znajdzie się w niej także przestrzeń wystawienniczo-muzealna eksponująca pamiątki techniki i artefakty przemysłowe Zagłębia Dąbrowskiego. Zadaszenie hali zostanie wyposażone w panele fotowoltaiczne oraz zieleń ekstensywną.
- Hala H7 („Zielona”): Dawna fabryczna kotłownia zakładów Defum przejdzie adaptację w trybie dwuetapowym. Projekt zakłada zachowanie surowych ścian ceglanych oraz stalowych dźwigarów. Powstanie w niej dwupoziomowa przestrzeń przeznaczona na usługi komercyjne oraz gastronomię.
Finansowanie ze środków unijnych i Funduszu Sprawiedliwej Transformacji
Przedsięwzięcie „Fabryka Pełna Życia – centrum przedsiębiorczości” korzysta ze wsparcia z Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji w ramach programu regionalnego Fundusze Europejskie dla Śląskiego 2021–2027. Całkowita pierwotna wartość projektu w umowie o dofinansowanie wynosiła 53 083 346,00 zł.
Łączna suma przyznanego wsparcia publicznego wynosi 23 372 167,99 zł, z czego:
- 20 622 501,17 zł stanowi wkład Unii Europejskiej z Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji,
- 2 426 176,61 zł to środki z krajowego budżetu państwa przekazane w ramach współfinansowania.
Pozostałą część kwoty pokrywa wkład własny spółki oraz miasta Dąbrowa Górnicza.
Dwa etapy transformacji dawnej fabryki Defum
Przebudowa hal H3, H4 i H7 nie jest odosobnioną inwestycją, lecz drugim filarem generalnej przebudowy kwartału. Równolegle trwają zaawansowane roboty w ramach I etapu („Centrum Przemian”), który koncentruje się na budowie przestrzeni publicznych i obiektów społecznych. Zestawienie obu kontraktów obrazuje skalę nakładów inwestycyjnych w centrum Dąbrowy Górniczej:
| Parametr inwestycji | Etap I („Centrum Przemian”) | Etap II („Centrum Przedsiębiorczości”) |
|---|---|---|
| Generalny wykonawca | STRABAG Sp. z o.o. | Budecon S.A. |
| Wartość umowy (brutto) | 56 922 457,80 zł | 63 000 000,01 zł |
| Data zawarcia kontraktu | 22 stycznia 2025 r. | 2 października 2025 r. |
| Kluczowe obiekty kubaturowe | Hala Tworzeń (d. hala H6), budynek B7 | Hala H3 („Ząbkowice”), Hala H4 („Reden”), Hala H7 („Zielona”) |
| Planowany termin zakończenia robót | Początek 2027 r. | 31 lipca 2027 r. |
| Dane: Fabryka Pełna Życia Sp. z o.o. / Urząd Miejski w Dąbrowie Górniczej |
Nowe serce miasta z poszanowaniem industrialnego dziedzictwa
Przez dekady teren Dąbrowskiej Fabryki Obrabiarek Defum, której korzenie sięgają XIX-wiecznych warsztatów mechanicznych i mostowych Surzyckiego i Piechockiego, był zamkniętym obszarem produkcyjnym odcinającym dworzec kolejowy od reprezentacyjnego Pałacu Kultury Zagłębia. Upadłość przedsiębiorstwa otworzyła drogę do bezprecedensowej komunalizacji i rewitalizacji terenu.
W 2019 roku międzynarodowy konkurs zorganizowany we współpracy ze Stowarzyszeniem Architektów Polskich (SARP) wygrała pracownia ANALOG architekta Piotra Śmierzewskiego. Wizja zintegrowania zachowanych hal z zielonym rynkiem, ogrodami deszczowymi i pasażami pieszymi zyskała również międzynarodowe uznanie, zdobywając w 2020 roku prestiżową nowojorską nagrodę Architizer A+Awards.
Podpisanie umowy z Budecon S.A. i wejście ciężkiego sprzętu na teren budynków H3, H4 i H7 sprawia, że koncepcje urbanistyczne przechodzą w fazę twardej realizacji inżynieryjnej. Do końca 2027 roku w Dąbrowie Górniczej powstanie zintegrowana, wielofunkcyjna przestrzeń łącząca usługi, kulturę, przedsiębiorczość i ekologię, chroniąc zarazem tożsamość przemysłową Zagłębia Dąbrowskiego.
