Przebudowa Collegium Iuridicum: w zabytkowym gmachu powstanie przestrzeń Paramuzeum UAM
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (UAM) realizuje kolejne strategiczne przedsięwzięcie infrastrukturalne w sercu stolicy Wielkopolski. Przedmiotem ogłoszonego przez uczelnię postępowania przetargowego jest kompleksowa modernizacja historycznego gmachu Collegium Iuridicum przy ul. Święty Marcin 90 wraz z adaptacją najniższej kondygnacji na nowatorską strefę wystawienniczą. Projekt pod nazwą Paramuzeum UAM połączy zabytkowy charakter ponadstuletniego budynku z nowoczesną infrastrukturą ekspozycyjną, tworząc otwartą przestrzeń dialogu nauki ze społecznością miejską i turystami odwiedzającymi poznańską Dzielnicę Cesarską.
Od rolniczego banku do uniwersyteckiej tradycji: historia Collegium Iuridicum
Gmach Collegium Iuridicum wzniesiono w 1907 roku (uroczyste otwarcie nastąpiło 16 października 1908 roku) według projektu berlińskiej pracowni architektonicznej Hartmann & Schlenzig. Pierwotnie obiekt pełnił funkcję siedziby Krajowego Banku Spółdzielczego spółki Raiffeisen (Raiffeisenbank), instytucji finansowej współpracującej z ówczesną Komisją Kolonizacyjną. Świadectwem tej pierwotnej funkcji są zachowane do dziś nad głównym portalem wejściowym od strony ul. Święty Marcin dekoracyjne płaskorzeźby z motywami wiejskimi, przedstawiające m.in. kury oraz snopki zboża.
Architektura gmachu reprezentuje styl holenderskiego neorenesansu, harmonizując z monumentalną zabudową Dzielnicy Cesarskiej i sąsiadującym gmachem Collegium Minus. Co ciekawe, w suterenie obiektu w pierwszych dekadach XX wieku funkcjonowały popularne lokale gastronomiczne — restauracja, piwiarnia oraz winiarnia. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości nieruchomość przeszła na własność państwa, a w 1934 roku została przekazana rozwijającemu się Uniwersytetowi Poznańskiemu na potrzeby Wydziału Prawno-Ekonomicznego. Przez kolejne dekady gmach stanowił główną siedzibę Wydziału Prawa i Administracji UAM. Gdy podstawowa działalność dydaktyczna prawników przeniosła się do nowoczesnego Collegium Iuridicum Novum przy al. Niepodległości, historyczny gmach stał się m.in. siedzibą Muzeum Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.
Nowa strefa Paramuzeum UAM w przyziemiu budynku
Kluczowym elementem zaplanowanego zamierzenia jest gruntowna reorganizacja najniższych partii obiektu wraz z nową przestrzenią Paramuzeum UAM, która przywróci kondygnacji podziemnej funkcję otwartą dla szerokiej publiczności.
Nowa strefa ekspozycyjna powstanie w zaadaptowanym przyziemiu, które przez wiele minionych lat nie pełniło funkcji reprezentacyjnych ani wystawienniczych. Władze uniwersytetu zaplanowały stworzenie elastycznego środowiska wystawienniczego przeznaczonego do prezentacji dorobku badawczego poszczególnych wydziałów, unikatowych zbiorów archiwalnych oraz organizacji interdyscyplinarnych ekspozycji czasowych. Paramuzeum UAM zyska profesjonalne oświetlenie galeryjne z możliwością aranżacji dedykowanych scen świetlnych, zaawansowane systemy zabezpieczeń muzealnych oraz infrastrukturę multimedialną wspierającą interaktywny odbiór nauki. Podejście to odpowiada współczesnym europejskim trendom rewitalizacyjnym, w których akademickie zasoby stają się integralnym elementem tkanki kulturalnej miasta.
Infrastruktura techniczna, termomodernizacja i likwidacja barier architektonicznych
Wprowadzenie funkcji muzealnych do zabytkowego gmachu wymaga głębokiej modernizacji zaplecza inżynieryjnego. Zakres zamówienia obejmuje całkowitą wymianę i montaż nowych układów wentylacji mechanicznej oraz precyzyjnej klimatyzacji. Utrzymanie stabilnego reżimu temperatury i wilgotności względnej stanowi krytyczny warunek bezpiecznego eksponowania wrażliwych obiektów zabytkowych, dokumentów i eksponatów badawczych. Wykonawca zmodernizuje również wewnętrzne instalacje elektroenergetyczne, teletechniczne i strukturalne okablowanie logiczne.
Projekt łączy wymogi konserwatorskie z dbałością o zrównoważony rozwój. Prace obejmą termomodernizację budynku, prowadzoną bez ingerencji w dekoracyjny detal sztukatorski i nienaruszalne lica elewacji, podlegające ścisłemu nadzorowi Miejskiego Konserwatora Zabytków w Poznaniu. Uzupełnieniem metamorfozy architektonicznej będzie rekultywacja i estetyczne zazielenienie bezpośredniego otoczenia gmachu.
Istotnym priorytetem inwestycji jest pełna likwidacja barier architektonicznych. W historycznej przestrzeni, dotąd trudno dostępnej dla osób z ograniczeniami ruchowymi, zainstalowana zostanie przestronna winda osobowa obsługująca wszystkie poziomy. Zaplanowano także wyprofilowane pochylnie zewnętrzne i wewnętrzne, ujednolicenie poziomów posadzek oraz przebudowę traktów komunikacyjnych, co pozwoli dostosować Collegium Iuridicum do aktualnych standardów projektowania uniwersalnego.
Procedura przetargowa ZP3/8951/26: warunki, wadium i kryteria wyboru
Postępowanie na wybór generalnego wykonawcy robót budowlanych prowadzone jest w trybie przetargu nieograniczonego pod sygnaturą ZP3/8951/26. O skali i randze kontraktu świadczą rygorystyczne wymogi postawione oferentom. Zamawiający wyznaczył wadium w wysokości 1 200 000 zł, zobowiązując jednocześnie każdego z potencjalnych wykonawców do odbycia obowiązkowej wizji lokalnej w gmachu przy ul. Święty Marcin 90 przed złożeniem oferty.
Ocena ofert zostanie przeprowadzona w oparciu o dwa kryteria:
- cenę brutto, której przypisano wagę 60 punktów (60%),
- oferowany okres gwarancji jakości i rękojmi, z wagą 40 punktów (40%).
Pierwotny termin składania ofert wyznaczony na 1 października 2026 roku został w toku procedury przesunięty na 23 października 2026 roku (do godziny 10:00). Po otwarciu ofert komisja przetargowa przystąpi do formalnej weryfikacji doświadczenia i potencjału technicznego ubiegających się przedsiębiorstw budowlanych.
Strategiczny program rewitalizacji dziedzictwa UAM w centrum Poznania
Przebudowa Collegium Iuridicum stanowi integralną część wieloletniego programu „Kompleksowa rewitalizacja i przebudowa obiektów Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza zlokalizowanych w historycznym centrum Poznania”. Przedsięwzięcie uzyskało dofinansowanie ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (program Fundusze Europejskie dla Wielkopolski na lata 2021–2027, Działanie 7.1 „Rewitalizacja”). W ramach tego samego pakietu uniwersytet prowadzi m.in. prace konserwatorskie w Auli UAM oraz gmachu Collegium Minus.
Równolegle Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu sfinalizował procedurę dla innej kluczowej inwestycji w tym samym rejonie miasta — pod koniec września podpisano wartą ponad 30 mln zł umowę na adaptację zabytkowego kompleksu po dawnym Instytucie Higieny przy ul. Wieniawskiego 3 na potrzeby Wydziału Nauk o Sztuce.
Poza ścisłym centrum miasta uczelnia realizuje także strategiczne projekty na terenie Kampusu Morasko, gdzie wyłoniono już wykonawcę odpowiedzialnego za nowoczesne Archiwum UAM, zasilane wsparciem z funduszy centralnych. Realizowane równocześnie przedsięwzięcia dowodzą konsekwentnej strategii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, który z powodzeniem łączy ochronę cennego dziedzictwa architektonicznego z tworzeniem nowoczesnych warunków dla dydaktyki, badań naukowych oraz otwartej popularyzacji wiedzy.
