Trasa Muzealna w Stargardzie: rusza przetarg na rewitalizację średniowiecznych fortyfikacji

Trasa Muzealna w Stargardzie wkracza w fazę bezpośrednich prac budowlano-konserwatorskich. Gmina Miasto Stargard ogłosiła unijne postępowanie przetargowe na wykonanie kompleksowych prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych przy najcenniejszych obiektach zabytkowych tworzących przyszły miejski szlak turystyczno-edukacyjny. Inwestycja, prowadzona we współpracy z Muzeum Archeologiczno-Historycznym w Stargardzie, obejmie renowację i adaptację trzech kluczowych elementów gotyckich obwarowań: Baszty Morze Czerwone, Bramy Pyrzyckiej oraz Baszty Tkaczy wraz z jej fizycznym połączeniem z Basteją.

Procedura przetargowa, terminy i warunki dla wykonawców

Oficjalne zamówienie prowadzone jest przez Biuro Zamówień Publicznych Urzędu Miejskiego w Stargardzie pod numerem referencyjnym TZ.271.19.2026 (identyfikator postępowania na platformazakupowa.pl: 1383325, ogłoszenie w Biuletynie Zamówień Publicznych / systemie e-Zamówienia nr 08df2a5a-17c1-4929-5997-b2000144e460). Postępowanie toczy się w trybie przetargu nieograniczonego o wartości szacunkowej przekraczającej tzw. progi unijne, z zastosowaniem procedury odwróconej, w której zamawiający w pierwszej kolejności ocenia złożone oferty, a dopiero potem bada podmiotowe środki dowodowe wykonawcy najwyżej ocenionego.

Od wykonawców ubiegających się o realizację tego prestiżowego kontraktu zamawiający wymaga wniesienia wadium w wysokości 400 000 zł. Oferty można składać drogą elektroniczną do 2 listopada 2026 r. do godziny 10:00. Przy wyborze najkorzystniejszej oferty Gmina Miasto Stargard zastosuje dwa kryteria:

• cenę (waga 95%),
• wydłużenie okresu gwarancji jakości (waga 5%).

Czas przewidziany na wykonanie całości prac budowlanych i restauracyjnych wynosi 16 miesięcy od dnia zawarcia umowy. Oznacza to, że generalny wykonawca będzie musiał przeprowadzić skomplikowane technicznie roboty w ścisłym reżimie konserwatorskim w stosunkowo krótkim czasie.

Kluczowe obiekty: Morze Czerwone, Brama Pyrzycka i połączenie z Basteją

Średniowieczny zespół obwarowań miejskich w Stargardzie, wraz z kolegiatą Najświętszej Marii Panny Królowej Świata, posiada najwyższą krajową formę ochrony zabytków – status Pomnika Historii nadany rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Ogłoszony przetarg stanowi fundament materialny dla nowego szlaku muzealnego, który scali dotychczas rozproszone budowle obronne w zintegrowaną trasę zwiedzania.

Prace budowlane i konserwatorskie obejmą trzy zasadnicze zespoły obiektów:

1. Baszta Morze Czerwone – mierząca około 34 metrów budowla jest najwyższą basztą miejską w Polsce. W ramach zamówienia zaplanowano odczyszczenie i zabezpieczenie lica ceglanego, naprawę spoin, wzmocnienie zabytkowych stropów oraz odtworzenie i zabezpieczenie tarasu widokowego na szczycie. Wnętrza baszty zostaną przystosowane pod nową ekspozycję stałą, poświęconą m.in. burzliwym dziejom miasta z czasów wojny trzydziestoletniej.

2. Brama Pyrzycka – zabytek przejdzie głęboką metamorfozę funkcjonalną. Jej wnętrza zostaną zaadaptowane na nowoczesne Centrum Informacji Kulturalnej i Turystycznej, a także sale ekspozycyjne i edukacyjne. Aby umożliwić swobodny dostęp do wyższych kondygnacji, wewnątrz obiektu zostanie zainstalowana winda osobowa, co pozwoli zlikwidować dotychczasowe bariery architektoniczne.

3. Baszta Tkaczy (zwana także Basztą Lodową) i Basteja – jednym z najbardziej widowiskowych elementów zamówienia będzie budowa nowej, zewnętrznej kładki pieszej z drewna, która połączy Basztę Tkaczy z sąsiadującą Basteją. Rozwiązanie to stanowi architektoniczne nawiązanie do historycznego drewnianego ganku obronnego (hurdycji). W samej Baszcie Tkaczy powstanie nowoczesna ekspozycja prezentująca fenomen gotyku ceglanego oraz historię stargardzkiej sztuki fortyfikacyjnej.

Dostępność bez barier i nowoczesne technologie multimedialne

Projekt kładzie szczególny nacisk na standardy dostępności dla osób ze szczególnymi potrzebami. Oprócz wspomnianego montażu windy w Bramie Pyrzyckiej, obiekty Trasy Muzealnej zostaną wyposażone w pętle indukcyjne dla osób słabosłyszących, systemy ścieżek naprowadzających, tyflomapy, makiety dotykowe miniatur baszt oraz opisy w alfabecie Braille’a.

W zabytkowych basztach, gdzie ze względu na historyczną strukturę murów niemożliwe jest poprowadzenie wind na najwyższe poziomy (jak w przypadku 34-metrowej Baszty Morze Czerwone), wdrożone zostaną technologie cyfrowe. Osoby o ograniczonej mobilności skorzystają ze stanowisk wirtualnej rzeczywistości (VR) oraz interaktywnych spacerów 3D, które odtworzą panoramę rozpościerającą się z tarasów widokowych oraz przestrzeń wyższych pięter. Uzupełnieniem całości będzie mapping 3D, nowoczesna iluminacja zabytkowych murów oraz uporządkowanie zieleni w pasie dawnych fos obronnych.

Montaż finansowy z programu FEnIKS i perspektywa 2029 roku

Przedsięwzięcie stanowi część strategicznego projektu pod nazwą „Trasa Muzealna – rozwój infrastruktury kultury Miasta Stargard”. Całkowita wartość przedsięwzięcia wynosi około 27,10 mln zł. Kluczowym źródłem finansowania jest dofinansowanie w kwocie 17 500 000 zł, przyznane miastu z funduszy europejskich w ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko (FEnIKS) 2021–2027 (Priorytet VII Kultura, Działanie FENX.07.01 Infrastruktura kultury i turystyki kulturowej).

Zgodnie z harmonogramem inwestycji, po zakończeniu 16-miesięcznego etapu robót budowlano-konserwatorskich przyjdzie czas na montaż docelowych wystaw stałych, instalacji multimedialnych oraz wyposażenia edukacyjnego, za co odpowiadać będzie Muzeum Archeologiczno-Historyczne w Stargardzie. Cała Trasa Muzealna w Stargardzie ma zostać udostępniona mieszkańcom i turystom w połowie 2029 roku.