Budowa nowego budynku przy ul. Wyspiańskiego w Zielonej Górze na potrzeby Centrum Leczenia Dzieci i Młodzieży w Zaborze
Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Centrum Leczenia Dzieci i Młodzieży w Zaborze wkracza w decydującą fazę fundamentalnej transformacji infrastrukturalnej, która wyznaczy nowe standardy stacjonarnej i ambulatoryjnej opieki psychiatrycznej oraz neurologicznej w zachodniej Polsce. Przy ul. Stanisława Wyspiańskiego w Zielonej Górze powstanie nowoczesny, czterokondygnacyjny kompleks szpitalny, do którego przeniesione zostaną oddziały funkcjonujące dotychczas w zabytkowym pałacu w Zaborze. Projekt realizowany jest we współpracy z Uniwersytetem Zielonogórskim i Samorządem Województwa Lubuskiego, łącząc pod jednym dachem zaawansowane leczenie kliniczne, diagnostykę chorób rzadkich, edukację pacjentów oraz zaplecze dydaktyczne dla przyszłych kadr medycznych.
Przetarg w formule „zaprojektuj i wybuduj” — parametry postępowania ZP.382.1.2026
Formalnym kamieniem milowym rozpoczynającym realizację zadania stało się ogłoszenie przez szpital postępowania o udzielenie zamówienia publicznego pod numerem referencyjnym ZP.382.1.2026. Postępowanie prowadzone jest w trybie przetargu nieograniczonego, a jego przedmiotem jest opracowanie kompleksowej dokumentacji projektowej (wraz z pełnieniem nadzoru autorskiego) oraz wykonanie robót budowlanych w formule „zaprojektuj i wybuduj” w ramach projektu pn. „Budowa w Zielonej Górze przy ul. Wyspiańskiego nowego budynku na potrzeby Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Centrum Leczenia Dzieci i Młodzieży w Zaborze”.
Szacunkowa wartość zamówienia na wykonanie prac projektowych i budowlanych wynosi ok. 59,9 mln PLN. Zamawiający określił dwa kluczowe kryteria oceny złożonych ofert: cena ofertowa stanowi 80% (80 pkt) łącznej oceny, natomiast wydłużenie okresu gwarancji na roboty budowlane, urządzenia oraz elementy wyposażenia odpowiada za 20% (20 pkt). Zgodnie z dokumentacją przetargową termin składania ofert wyznaczono na 15 października 2026 roku. Harmonogram inwestycyjny przewiduje rozpoczęcie procedur projektowo-wykonawczych w grudniu 2026 roku oraz zakończenie robót budowlanych w czerwcu 2029 roku, co otworzy drogę do relokacji oddziałów i przyjęcia pierwszych pacjentów na przełomie 2029 i 2030 roku.
Montaż finansowy: Fundusz Medyczny i program FENIKS
Skala i kosztochłonność nowej inwestycji kubaturowej wymagały utworzenia montażu finansowego opartego na funduszach krajowych i europejskich. Główny filar budżetu stanowi dotacja celowa przyznana przez Ministerstwo Zdrowia ze środków Funduszu Medycznego (w ramach Subfunduszu Infrastruktury Strategicznej), wynosząca 49 940 000 PLN. Pula ta pokrywa bezpośrednie koszty wzniesienia bryły obiektu oraz wykonania podstawowych instalacji technicznych.
Drugim istotnym źródłem wsparcia są fundusze pozyskane z unijnego programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko (FENIKS). Kwota dofinansowania wynosząca blisko 12 mln PLN (dokładnie ok. 11 mln zł) została dedykowana na specjalistyczne wyposażenie medyczne, aparaturę diagnostyczną, sprzęt terapeutyczny, umeblowanie sal oraz kompleksowe zagospodarowanie otaczającego terenu. Udział finansowy zapewnia ponadto Samorząd Województwa Lubuskiego, który jako organ założycielski placówki koordynuje zabezpieczenie wkładu własnego.
Architektura i funkcjonalność obiektu przy ul. Stanisława Wyspiańskiego
Nowy budynek powstanie w Zielonej Górze na działce o powierzchni 1,8 ha, zlokalizowanej przy ul. Stanisława Wyspiańskiego (na terenie dawnego miasteczka ruchu drogowego, w rejonie ul. Wazów). Działka została bezpłatnie przekazana przez Uniwersytet Zielonogórski na mocy porozumienia z władzami województwa i miasta. Lokalizacja ta zapewnia bezpośrednią bliskość Szpitala Uniwersyteckiego im. Karola Marcinkowskiego w Zielonej Górze oraz bazy Collegium Medicum UZ.
Koncepcja architektoniczna zakłada realizację czterokondygnacyjnego budynku w rzucie litery „L”, o łącznej powierzchni zabudowy wynoszącej ok. 1 200 m². Projekt kładzie nacisk na architekturę sprzyjającą rekonwalescencji: bryła otrzyma duże przeszklenia wyposażone w system ruchomych lameli i żaluzji przeciwsłonecznych, co pozwoli na optymalne doświetlenie pomieszczeń światłem dziennym przy zachowaniu wysokich parametrów efektywności energetycznej. Obiekt zostanie wkomponowany w otaczający starodrzew, tworząc bezpieczną przestrzeń rekreacyjno-terapeutyczną na świeżym powietrzu, pozbawioną barier architektonicznych.
Ograniczenia XVII-wiecznego pałacu w Zaborze a wymogi nowoczesnej medycyny
Decyzja o przeniesieniu szpitala do Zielonej Góry stanowi odpowiedź na wyczerpanie technicznych i medycznych możliwości dotychczasowej siedziby. Przez dekady Centrum funkcjonowało w Zaborze (ok. 18 km od Zielonej Góry), w zabytkowym zespole pałacowo-parkowym wzniesionym ok. 1677 roku z inicjatywy Johanna Heinricha von Duennewalda, będącym później m.in. własnością hrabiego Fryderyka Augusta Cosela. Choć pałac i otaczający go park tworzyły odizolowane otoczenie, budynek z epoki wczesnego baroku przestał spełniać restrykcyjne normy współczesnego szpitalnictwa psychiatrycznego.
Grube mury konstrukcyjne, zabytkowy układ pomieszczeń oraz rygorystyczny nadzór wojewódzkiego konserwatora zabytków uniemożliwiały adaptację wnętrz — w tym stworzenie sanitariatów przy każdej sali chorych, wydzielenie bezpiecznych stref izolacyjnych czy instalację centralnych układów wentylacji i klimatyzacji. Ponadto wiekowy gmach generował gigantyczne koszty ogrzewania i bieżących napraw. Kluczową barierą pozostawało także oddalenie od szpitala wielospecjalistycznego: w Zaborze brakowało tomografii komputerowej, rezonansu magnetycznego czy całodobowego laboratorium, a w stanach nagłego zagrożenia życia pacjenci musieli być transportowani karetkami do Zielonej Góry.
Nowy profil kliniczny i akademicki: powstanie Centrum Neuropsychiatrii
Relokacja do nowego obiektu przy ul. Wyspiańskiego oznacza skonsolidowanie całej działalności placówki w jednym zintegrowanym kampusie. Centrum dysponuje w Zaborze bazą blisko 100 łóżek stacjonarnych (w ramach oddziałów całodobowych, takich jak Impuls, Safe Place czy Fenomen). Wraz z oddziałami stacjonarnymi do nowego gmachu przeniesiony zostanie oddział dzienny oraz poradnie specjalistyczne i Środowiskowe Centrum Zdrowia Psychicznego, które funkcjonowały dotychczas w Zielonej Górze przy ul. Monte Cassino.
W nowym budynku zaplanowano również szkołę przyszpitalną z salami dydaktycznymi, zaplecze rehabilitacyjne oraz infrastrukturę wykładową przeznaczoną do kształcenia studentów kierunku lekarskiego i psychologii Uniwersytetu Zielonogórskiego. Szczególne znaczenie ma utworzenie nowej jednostki: Pracowni Molekularnej Chorób Rzadkich i Neurorozwojowych, wyposażonej w aparaturę do całodobowej diagnostyki laboratoryjnej, genetycznej oraz neuroobrazowania. W docelowej strukturze szpital ma przyjąć nazwę Centrum Neuropsychiatrii, stając się uniwersyteckim ośrodkiem łączącym psychiatrię dzieci i młodzieży, neurologię dziecięcą oraz genetykę kliniczną w jednolity system wielospecjalistycznej opieki.
