Zarząd Dróg Miasta Krakowa przebuduje węzeł rozjazdów Bagatela i układ torowy
Zarząd Dróg Miasta Krakowa przebuduje węzeł rozjazdów Bagatela oraz przyległy układ torowo-drogowy w ścisłym centrum miasta. Przedsięwzięcie obejmuje newralgiczne skrzyżowanie ulic Karmelickiej, Dunajewskiego i Podwala, sięgając w głąb ulicy Karmelickiej aż do wysokości ulicy Garbarskiej. Ta strategiczna inwestycja w węzeł Bagatela ma zasadnicze znaczenie dla funkcjonowania całego transportu szynowego, jakim dysponuje Kraków. Głównym celem prac jest gruntowne zmodernizowanie wyeksploatowanego układu torów, wyprostowanie geometrii rozjazdów oraz zagwarantowanie cichej i niezawodnej obsługi pasażerów w jednym z najbardziej obciążonych punktów sieci tramwajowej.
Procedura przetargowa, budżet i wybór wykonawcy
Zarząd Dróg Miasta Krakowa prowadził postępowanie przetargowe pod znakiem sprawy 6/IX/2025 (identyfikator na platformie zakupowej: 1191135) jako część nadrzędnego zadania inwestycyjnego pod nazwą „Przebudowa torowiska tramwajowego w ul. Straszewskiego i ul. Karmelickiej wraz z węzłami i infrastrukturą towarzyszącą w Krakowie”. Na sfinansowanie modernizacji odcinka od Teatru Bagatela do ul. Garbarskiej zamawiający przygotował budżet w wysokości 23 127 136,51 zł brutto.
W procedurze przetargowej wzięło udział sześciu wykonawców. Ostatecznie za najkorzystniejszą uznano ofertę krakowskiej spółki SPAW-TOR sp. z o.o. sp. k., która wyceniła realizację robót budowlanych na kwotę 19 767 242,03 zł brutto. Rozstrzygnięcie stało się przedmiotem odwołania wniesionego do Krajowej Izby Odwoławczej przez Przedsiębiorstwo Inżynieryjnych Robót Kolejowych TOR-KRAK Sp. z o.o. Po zakończeniu procedur odwoławczych ZDMK sfinalizował formalności i podpisał umowę z wykonawcą w kwietniu 2026 roku. Finansowanie inwestycji zabezpieczono przy udziale środków Unii Europejskiej w ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021–2027 (FEnIKS).
Inżynieria torowa: likwidacja kontrałuków i prefabrykowane płyty
Projekt modernizacji tarczy węzła i wlotu w ulicę Karmelicką odpowiada na wieloletnie problemy techniczne wynikające z niekorzystnego układu geometrycznego szyn. Dotychczasowy promień łuków wymuszał pokonywanie tzw. kontrałuków, co generowało podwyższony poziom hałasu, wibracje przenoszące się na sąsiednie kamienice oraz przyspieszone zużycie obrzeży kół i samych szyn. Nowy projekt przewiduje korektę osi torowiska i wyprostowanie łuku wlotowego w ulicę Karmelicką. Zmianę tę umożliwiła likwidacja dotychczasowych miejsc postojowych po zachodniej stronie ulicy, co pozwoliło wygospodarować przestrzeń na łagodniejszy promień skrętu.
Konstrukcja nowego torowiska opiera się na technologii bezpodsypkowej z wykorzystaniem prefabrykowanych żelbetowych płyt torowych. Szyny są w nich montowane przy użyciu elastycznych mas zalewowych na bazie poliuretanu, co zapewnia wysoki stopień tłumienia drgań i hałasu w zwartej zabudowie Starego Miasta. Zakres branży torowej uzupełnia wymiana całego węzła rozjazdów i zwrotnic, instalacja automatycznego systemu sterowania zwrotnicami oraz wdrożenie instalacji elektrycznego podgrzewania zwrotnic, chroniącej układ przed zamarzaniem w warunkach zimowych. Równocześnie wykonawca realizuje kompleksową wymianę sieci trakcyjnej oraz podziemnych instalacji: wodociągowych, kanalizacyjnych, gazowych, energetycznych i teletechnicznych.
Harmonogram robót, organizacja ruchu i wyzwania archeologiczne
Prace w rejonie Teatru Bagatela wystartowały 6 czerwca 2026 roku, bezpośrednio po zakończeniu pierwszego etapu prac na węźle Piłsudskiego–Straszewskiego. Ze względu na kluczowe położenie skrzyżowania roboty podzielono na fazy, aby zminimalizować utrudnienia dla pasażerów i mieszkańców. Od 5 października 2026 roku przywrócono regularny ruch tramwajowy wzdłuż I obwodnicy na odcinku Stary Kleparz – Teatr Bagatela – skrzyżowanie ulic Piłsudskiego i Straszewskiego. Ruch w ciągu ulicy Karmelickiej w kierunku pętli Bronowice Małe pozostaje czasowo wyłączony, a obsługę podróżnych przejęła komunikacja zastępcza.
Podczas głębokich wykopów przy ulicy Garbarskiej wykonawcy natrafili na cenne znaleziska archeologiczne. Odkryto pozostałości zabytkowego drewnianego wodociągu miejskiego oraz dawne pochówki szkieletowe, co wymagało przeprowadzenia szczegółowych badań konserwatorskich pod nadzorem służb ochrony zabytków. Pomimo konieczności wstrzymania robót w strefie wykopaliska, ostateczny termin zakończenia całej inwestycji wyznaczono na I kwartał 2027 roku.
Kompleksowa modernizacja przestrzeni miejskiej
Przedsięwzięcie obejmuje również całościowe odnowienie układu drogowego i pieszego. Wzdłuż modernizowanego odcinka układana jest nowa nawierzchnia jezdni oraz równe chodniki z płyt i kostki kamiennej, dopasowane stylistycznie do historycznego charakteru centrum. Zlikwidowane zostaną bariery architektoniczne, a przestrzeń zyska nowoczesne oświetlenie i estetyczną małą architekturę. Modernizacja węzła Bagatela wpisuje się w szerszy ciąg krakowskich inwestycji transportowych, wśród których istotną rolę odgrywa także nowa droga dla rowerów realizowana równolegle w innych kluczowych korytarzach miasta. Wszystkie te działania tworzą zintegrowany system mobilności miejskiej, łączący sprawną komunikację tramwajową z wygodną i bezpieczną przestrzenią dla pieszych.
