Narodowy Instytut Onkologii w Gliwicach rozbuduje infrastrukturę o pracownię akceleratorową z rezonansem magnetycznym
Narodowy Instytut Onkologii w Gliwicach przystępuje do realizacji jednej z kluczowych inwestycji w polskiej radioterapii onkologicznej, której celem jest budowa nowoczesnej infrastruktury terapeutycznej. W ramach ogłoszonego postępowania przetargowego placówka wyłania wykonawcę zadania pod nazwą „Rozbudowa NIO-PIB Oddziału w Gliwicach o pracownię akceleratorową z aparatem terapeutycznym z funkcją obrazowania rezonansem magnetycznym”. Przedsięwzięcie wprowadzi do śląskiego ośrodka zaawansowaną technologię hybrydową MR-Linac, integrującą precyzyjny akcelerator liniowy z wysokopolowym skanerem obrazowania medycznego. Nowa pracownia akceleratorowa pozwoli na wdrożenie radioterapii adaptacyjnej pod stałą kontrolą obrazu w czasie rzeczywistym, co stanowi skok jakościowy w leczeniu najtrudniejszych przypadków chorób nowotworowych.
Kontrakt za 48,4 mln zł w formule „zaprojektuj, wybuduj i wyposaż”
Przedsięwzięcie prowadzone przez Narodowy Instytut Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie – Państwowy Instytut Badawczy Oddział w Gliwicach realizowane jest w formule „zaprojektuj, wybuduj i wyposaż”. Wybrany w procedurze wykonawca odpowiada za kompleksowe przygotowanie dokumentacji projektowej, uzyskanie wymaganych pozwoleń administracyjnych, budowę nowego bunkra terapeutycznego o ściśle określonych parametrach osłonności radiologicznej, a także dostawę, instalację, kalibrację i uruchomienie zintegrowanego aparatu terapeutycznego.
Zgodnie z dokumentacją opublikowaną na Platformie e-Zamówienia oraz w Biuletynie Zamówień Publicznych, szacunkowa wartość zamówienia wynosi 48 429 620,00 PLN. Od podmiotów przystępujących do przetargu zamawiający wymagał wniesienia wadium w wysokości 1 400 000,00 PLN. Ogłoszenie o zamówieniu opublikowano 7 lipca 2026 roku, natomiast termin składania ofert wyznaczono na 11 września 2026 roku do godziny 10:00. Skala nakładów finansowych oraz wymagania techniczne klasyfikują tę inwestycję jako jedno z najbardziej kapitałochłonnych i zaawansowanych technologicznie postępowań infrastrukturalnych w polskim sektorze ochrony zdrowia.
Technologia MR-Linac: radioterapia adaptacyjna w czasie rzeczywistym
Sercem planowanej pracowni będzie zintegrowany system MR-Linac, łączący medyczny akcelerator liniowy z diagnostycznym rezonansem magnetycznym. Tradycyjna radioterapia prowadzona pod kontrolą obrazu (IGRT) opiera się najczęściej na weryfikacji położenia struktur anatomicznych za pomocą tomografii stożkowej (CBCT). Metoda ta wiąże się z podawaniem pacjentowi dodatkowej dawki promieniowania rentgenowskiego, a jej zdolność rozróżniania tkanek miękkich bywa ograniczona.
Integracja akceleratora z aparatem MRI eliminuje to ograniczenie. Rezonans magnetyczny zapewnia doskonały kontrast tkanek miękkich bez obciążania chorego dodatkowym promieniowaniem jonizującym. Kluczowym atutem technologii jest możliwość monitorowania położenia guza i otaczających go organów w czasie rzeczywistym podczas samej emisji wiązki terapeutycznej (ang. online adaptive radiotherapy). System automatycznie dostosowuje geometrię wiązki lub natychmiast wstrzymuje naświetlanie, gdy guz przesunie się poza wyznaczony margines pod wpływem naturalnych ruchów oddechowych pacjenta, perystaltyki jelit czy wypełniania pęcherza moczowego.
Korzyści dla chorych: bezpieczniejsze leczenie trudnych lokalizacji
Zastosowanie rezonansu magnetycznego bezpośrednio w procesie napromieniania ma fundamentalne znaczenie w terapii nowotworów zlokalizowanych w anatomicznie ruchomych i trudno dostępnych partiach ciała. Chodzi w szczególności o guzy trzustki, wątroby, gruczołu krokowego oraz przestrzeni zaotrzewnowej, w przypadku których marginesy bezpieczeństwa wokół nacieku nowotworowego są minimalne z powodu bliskości kluczowych struktur anatomicznych.
Dzięki submilimetrowej precyzji możliwe jest podanie wyższej, bardziej radykalnej dawki promieniowania wprost w ognisko nowotworowe, przy jednoczesnym maksymalnym oszczędzeniu narządów krytycznych (OAR – organs at risk), takich jak dwunastnica, żołądek, rdzeń kręgowy czy pętle jelitowe. Przekłada się to bezpośrednio na mniejsze ryzyko powikłań popromiennych oraz wyższą jakość życia pacjentów w trakcie i po zakończeniu leczenia. Rozwiązanie to wykazuje szczególne zalety w populacji pacjentów pediatrycznych, młodych dorosłych oraz osób starszych, u których minimalizacja ekspozycji zdrowych tkanek na promieniowanie jest nadrzędnym priorytetem medycznym. Szacuje się, że po pełnym wdrożeniu operacyjnym nowa pracownia umożliwi napromienianie do 450 chorych rocznie.
Fundusz Medyczny i perspektywa 2029 roku
Rozbudowa bazy terapeutycznej w Gliwicach stanowi integralny element wieloletniego programu strategicznego pod nazwą „Optymalizacja ścieżki diagnostycznej i terapeutycznej chorych na nowotwory w Narodowym Instytucie Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie – Państwowym Instytucie Badawczym”. Całkowity budżet tego ogólnokrajowego programu, obejmującego placówki instytutu w Warszawie, Gliwicach i Krakowie, opiewa na kwotę około 309,3 mln zł, z czego blisko 300 mln zł przekazano ze środków Funduszu Medycznego pod nadzorem Ministerstwa Zdrowia.
W strukturze całego programu zadanie dedykowane gliwickiemu oddziałowi nosi nazwę „Podniesienie jakości, dostępności i efektywności kompleksowego, zindywidualizowanego leczenia onkologicznego prowadzonego przez NIO-PIB Oddział w Gliwicach poprzez wdrożenie najnowocześniejszych technologii w zakresie radioterapii”. Zakończenie pełnego cyklu inwestycyjnego, obejmującego prace budowlane, odbiory techniczne, procedury dopuszczeniowe Państwowej Agencji Atomistyki (PAA) oraz wdrożenie kliniczne systemu, przewidziano do połowy 2029 roku. Przedsięwzięcie utrwala pozycję gliwickiego ośrodka jako wiodącego centrum radioterapii onkologicznej w Europie Środkowo-Wschodniej.
