Świętokrzyskie Centrum Onkologii w Kielcach wybuduje Centrum Badań Molekularnych

Świętokrzyskie Centrum Onkologii w Kielcach wkracza w decydującą fazę realizacji jednej z najbardziej zaawansowanych inwestycji w polskim sektorze ochrony zdrowia. Kielecki ośrodek prowadzi procedury przetargowe mające na celu wyłonienie wykonawcy odpowiedzialnego za postawienie oraz kompleksowe wyposażenie nowego obiektu: Centrum Badań Molekularnych. Przedsięwzięcie o całkowitej wartości sięgającej 176 053 910,93 zł ma zintegrować w jednym miejscu pełen cykl tworzenia spersonalizowanych terapii przeciwnowotworowych – od wielkoskalowej analizy genetycznej guzów, przez reprogramowanie komórek pacjenta, aż po produkcję leków biologicznych w warunkach farmaceutycznych.

Projekt stanowi odpowiedź na dynamiczny rozwój medycyny translacyjnej i precyzyjnej. Nowy kompleks laboratoryjno-produkcyjny, który powstanie bezpośrednio na terenie kampusu szpitalnego przy ul. Stefana Artwińskiego 3 w Kielcach, pozwoli skrócić drogę innowacyjnych terapii z fazy laboratoryjnej wprost do łóżka chorego.

Przetarg na budowę i aparaturę badawczą

Przedmiotem postępowania prowadzonego przez Świętokrzyskie Centrum Onkologii pod nazwą „Budowa i wyposażenie Centrum Badań Molekularnych (CBM)” jest realizacja pełnego zakresu robót budowlanych, wykonanie zaawansowanych instalacji technologicznych oraz dostawa specjalistycznej aparatury badawczej i wytwórczej. Specyfika obiektu wymaga spełnienia restrykcyjnych norm budowlanych właściwych dla laboratoriów wysokiej klasy czystości mikrobiologicznej.

Wymagania stawiane oferentom odzwierciedlają skalę oraz poziom skomplikowania projektu. Zamawiający wyznaczył wadium przetargowe w wysokości 1 980 000 zł. Zgodnie z harmonogramem inwestycyjnym, po wyłonieniu generalnego wykonawcy i zakończeniu prac budowlano-montażowych, obiekt ma uzyskać pełną gotowość operacyjną w połowie 2029 roku.

Trzy wyspecjalizowane piony jednostki

Struktura merytoryczna Centrum Badań Molekularnych została zaprojektowana w taki sposób, aby pokrywać wszystkie etapy tworzenia celowanych leków przeciwnowotworowych. W nowo projektowanym gmachu znajdą się trzy współpracujące ze sobą piony badawczo-wdrożeniowe:

1. Centrum Badań Kompleksowego Profilowania Nowotworów – jednostka odpowiedzialna za wysokoprzepustowe sekwencjonowanie nowej generacji (NGS), profilowanie genomowe, transkryptomiczne oraz proteomiczne komórek nowotworowych pobranych od pacjentów. Identyfikacja unikalnych mutacji i antygenów nowotworowych stanowi punkt wyjścia do opracowania zindywidualizowanej strategii leczenia.
2. Centrum Inżynierii Genetycznej – zaplecze laboratoryjne dedykowane modyfikacjom genetycznym. W tej części będą projektowane i syntetyzowane wektory wirusowe oraz niepatogenne nośniki materiału genetycznego, służące do uzbrajania komórek układu odpornościowego w receptory zdolne do rozpoznawania specyficznych białek guza.
3. Centrum Eksperymentalnych Terapii Komórkowych – serce technologiczne obiektu, funkcjonujące jako certyfikowana wytwórnia produktów leczniczych terapii zaawansowanej (ATMP – Advanced Therapy Medicinal Products).

Certyfikacja GMP i fabryka leków komórkowych

Kluczowym elementem wyróżniającym planowane przez Centrum Badań Molekularnych zaplecze jest wdrożenie standardu Dobrej Praktyki Wytwarzania (GMP – Good Manufacturing Practice). Środowisko cleanroom ze ścisłą kontrolą ciśnień, przepływu powietrza i czystości cząsteczkowej umożliwi bezpieczną manipulację żywymi komórkami ludzkimi.

Wytwórnia skoncentruje się na rozwoju trzech głównych platform terapeutycznych:

• CAR-T (Chimeric Antigen Receptor T-cell therapy) – modyfikowanych genetycznie limfocytach T wyposażonych w chimeryczny receptor antygenowy, ukierunkowanych na walkę z opornymi na chemioterapię nowotworami hematoonkologicznymi oraz guzami litymi,
• NKCAR – wykorzystaniu komórek NK (Natural Killer) z receptorem chimerycznym, charakteryzujących się mniejszym ryzykiem powikłań autoimmunologicznych i cytokinowych,
• TILs (Tumor-Infiltrating Lymphocytes) – namnażaniu i aktywacji limfocytów naciekających tkankę guza, wykazujących naturalną zdolność do penetracji ognisk nowotworowych.

Jak wielokrotnie podkreślał prof. dr hab. n. med. Stanisław Góźdź, Dyrektor Świętokrzyskiego Centrum Onkologii, jednostka ta ma działać niczym nowoczesna fabryka medyczna, w której lekiem staje się odpowiednio zmodyfikowana komórka samego chorego. Zamiast wysyłać materiał biologiczny do zagranicznych laboratoriów farmaceutycznych, cała procedura namnażania, selekcji i kontroli jakości leku komórkowego będzie prowadzona w stolicy regionu świętokrzyskiego.

Struktura finansowania i unijne wsparcie

Realizacja inwestycji opiera się na montażu finansowym z dominującym udziałem funduszy europejskich. Przedsięwzięcie zostało zakwalifikowane do wsparcia w ramach programu regionalnego Fundusze Europejskie dla Świętokrzyskiego 2021–2027, korzystając ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR).

31 lipca 2026 roku podpisano aneks do umowy o dofinansowanie projektu, przyjęty w ślad za uchwałą Zarządu Województwa Świętokrzyskiego z 29 lipca 2026 roku. Dokument ten usankcjonował zwiększenie dotacji o kwotę 27 952 331,40 zł. W efekcie całkowita wartość projektu osiągnęła poziom 176 053 910,93 zł, z czego dofinansowanie ze środków unijnych wynosi 140 996 995,97 zł. Pozostała część budżetu została zabezpieczona dzięki środkom własnym oraz wsparciu samorządowemu.

Znaczenie kliniczne dla polskiej onkologii

Powstanie Centrum Badań Molekularnych rozwiązuje jeden z największych problemów polskiej medycyny innowacyjnej, jakim jest luka infrastrukturalna pomiędzy odkryciami na uczelniach a ich wdrożeniem do praktyki szpitalnej. Obecnie komercyjne terapie genowo-komórkowe od koncernów farmaceutycznych kosztują od kilkuset tysięcy do ponad miliona złotych za pojedynczą kurację, a czas oczekiwania na preparat wytwarzany w fabrykach w Europie Zachodniej lub USA wynosi często wiele tygodni, co dla pacjentów z agresywnymi nawrotami choroby stanowi barierę krytyczną.

Uruchomienie własnego ośrodka akademicko-szpitalnego w Kielcach pozwoli zredukować koszty procedury i drastycznie skrócić czas przygotowania preparatu. Świętokrzyskie Centrum Onkologii zyska narzędzia, by oferować terapie ratunkowe chorym, u których wyczerpano standardowe protokoły leczenia chirurgicznego, chemioterapii czy radioterapii, umacniając swoją pozycję w krajowej czołówce ośrodków onkologicznych.