Wojewódzkie Wielospecjalistyczne Centrum Onkologii i Traumatologii im. M. Kopernika w Łodzi przekształca Zakład Teleradioterapii w doraźne schronienie

Wojewódzkie Wielospecjalistyczne Centrum Onkologii i Traumatologii im. M. Kopernika w Łodzi podjęło bezprecedensowy w polskim szpitalnictwie krok, łączący zaawansowaną medycynę onkologiczną z budownictwem ochronnym. W kompleksie medycznym zlokalizowanym przy ul. Pabianickiej 62 w mieście Łódź wszczęto procedurę inwestycyjną, której celem jest dostosowanie pomieszczenia Zakładu Teleradioterapii do funkcji miejsca doraźnego schronienia (MDS). Projekt ten, realizowany w ramach nowego krajowego porządku obrony cywilnej, pokazuje praktyczne wykorzystanie unikalnych właściwości konstrukcyjnych szpitalnych bunkrów akceleratorowych, których adaptacja wpisuje się w szerszy pakiet modernizacyjny placówki wart łącznie ponad 20 milionów euro.

Szczegóły procedury przetargowej i model „zaprojektuj i wybuduj”

Formalne postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego zostało opublikowane 3 września 2026 r. i zarejestrowane pod numerem referencyjnym NZP.271.140.2026 (publikacja w Biuletynie Zamówień Publicznych oraz europejskim Dzienniku Urzędowym Tenders Electronic Daily pod numerem 609003-2026). Zamawiający zdecydował się na prowadzenie procedury w trybie negocjacji bez ogłoszenia, powierzając wybranemu wykonawcy realizację zadania w zintegrowanym modelu „zaprojektuj i wybuduj”.

W specyfikacji warunków zamówienia przyjęto dwa kluczowe kryteria wyboru najkorzystniejszej oferty: cenę (waga 60%) oraz skrócenie terminu zakończenia realizacji inwestycji (waga 40%). Taki podział akcentuje priorytetowe traktowanie harmonogramu prac – bazowy termin zakończenia robót określono bowiem na 15 listopada 2026 r. Przedsięwzięcie korzysta ze środków celowych dystrybuowanych w ramach rządowego Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025–2026, zorientowanego na dynamiczne zwiększanie odporności infrastruktury krytycznej.

Odporność bunkra teleradioterapeutycznego: naturalna tarcza ochronna

Decyzja, aby to właśnie Zakład Teleradioterapii zaadaptować na doraźne schronienie, wynika z technicznych uwarunkowań radioterapii onkologicznej. Standardowe bunkry medyczne przeznaczone dla przyspieszaczy liniowych (akceleratorów medycznych) są wznoszone z betonu ciężkiego o podwyższonej gęstości (często z domieszkami magnetytu lub barytu), a grubość ich ścian nośnych i stropów wynosi od 1,5 do ponad 2,5 metra. Dodatkowo pomieszczenia te wyposażone są w geometryczne labirynty osłonowe zapobiegające bezpośredniemu rozprzestrzenianiu się rozproszonego promieniowania jonizującego oraz pancerne drzwi kompozytowe ze stali i ołowiu.

Te same parametry konstrukcyjne, które na co dzień chronią personel i pacjentów przed wysokoenergetycznym promieniowaniem megawoltowym, stanowią barierę przewyższającą wytrzymałość tradycyjnych piwnic czy podziemnych parkingów na oddziaływanie konwencjonalnej fali uderzeniowej, odłamków i wstrząsów. Zadanie projektowe w łódzkim szpitalu skupia się na uzupełnieniu masywnej bryły o niezbędną infrastrukturę bytowo-ochronną. Zakres prac obejmuje montaż autonomicznej instalacji wentylacyjnej pracującej w układzie filtrowentylacyjnym, wdrożenie zasilania awaryjnego z agregatów prądotwórczych i zasilaczy UPS, a także wykonanie instalacji wodno-kanalizacyjnych z niezależnymi punktami czerpalnymi oraz węzła łączności kryzysowej.

Rygorystyczne normy techniczne: tabela wymagań dla miejsc doraźnego schronienia

Przekształcenie infrastruktury medycznej w doraźne schronienie musi spełniać wymogi, które nakłada Ustawa z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej (Dz.U. 2024 poz. 1907) oraz wykonawcze Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 lipca 2025 r. w sprawie warunków organizowania oraz wymagań, jakie powinny spełniać miejsca doraźnego schronienia (Dz.U. 2025 poz. 932). Przepisy te precyzują parametry użytkowe, jakie musi zachować każdy certyfikowany obiekt MDS.

Dodatkowo przepisy rozporządzenia wymagają zapewnienia co najmniej jednego wyjścia ewakuacyjnego na każde rozpoczęte 200 osób pojemności oraz co najmniej jednego wyjścia zapasowego na każde rozpoczęte 400 osób (w przypadku obiektów przewidzianych na ponad 30 osób). W środowisku szpitalnym szczególnego znaczenia nabiera norma 2,0 m² dla pacjentów ze szczególnymi potrzebami oraz zapewnienie bezkolizyjnych dróg komunikacji dla łóżek szpitalnych i wózków transportowych.

Ogólnopolski wymiar inwestycji w infrastrukturę radioterapii

Prace adaptacyjne w łódzkim ośrodku nie są odosobnionym zjawiskiem, lecz częścią kompleksowej modernizacji bazy onkologicznej w całej Polsce. W 2025 roku szpital im. M. Kopernika rozstrzygnął przetarg na przebudowę Zakładu Teleradioterapii i rozbudowę o budynek dla urządzeń medycznych o wartości przekraczającej 18,26 mln zł, a także pozyskał 125 mln zł z Krajowego Planu Odbudowy na strategiczne centra kompetencji onkologicznej.

Równolegle inne kluczowe ośrodki w kraju realizują kapitałochłonne zadania z zakresu radioterapii. Przykładem jest Szpital Uniwersytecki w Krakowie, gdzie z funduszy Subfunduszu Infrastruktury Strategicznej prowadzona jest budowa nowych bunkrów medycznych wraz z montażem akceleratorów liniowych w nowej siedzibie w Prokocimiu. Podobne inwestycje w unowocześnienie bazy ambulatoryjnej i klinicznej podejmuje Małopolska, gdzie rozbudowa Zakładu Radioterapii w Szpitalu Wojewódzkim im. Św. Łukasza w Tarnowie o wartości przekraczającej 25,5 mln zł łączy zaplecze naświetlań z nową poradnią prehabilitacji żywieniowej.

Łódzka inwestycja stanowi jednak precedens pod względem myślenia o architekturze odpornej na kryzysy. Zintegrowanie szpitalnego Zakładu Teleradioterapii z funkcją schronu obrony cywilnej wyznacza nowy standard w projektowaniu obiektów użyteczności publicznej w Polsce, optymalnie wykorzystując wielomilionowe nakłady budowlane.