Droga ekspresowa S1: odcinek w województwie śląskim oddany do użytku
Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) poinformowała o kolejnym ważnym kroku w rozbudowie infrastruktury drogowej na południu Polski. Inwestycja oznaczona jako S1 Bieruń - Oświęcim (odcinek I/A) wraz z obwodnicą Bierunia przeszła w etap pełnego użytkowania. Choć kierowcy korzystali już z trasy od 23 marca 2026 r. (na podstawie zgody na udostępnienie ciągu głównego na zasadzie przejezdności), to otwarcie drogi na zasadach stałej organizacji ruchu nastąpiło 9 września 2026 r.
Parametry trasy S1 Bieruń - Oświęcim (odcinek I/A) wraz z obwodnicą Bierunia
Oddany fragment drogi w województwie śląskim zlokalizowany jest w powiecie bieruńsko-lędzińskim, na terenie gmin Bieruń i Bojszowy. Stanowi on kluczową część większego zadania inwestycyjnego pod nazwą S1 Kosztowy - Bielsko-Biała. Łączna długość nowej infrastruktury wynosi 2,86 (S1) + 2,7 km (DK44).
Nowa trasa posiada parametry techniczne charakterystyczne dla klasy drogi S. Główna jezdnia oferuje układ 2 x 2 pasy ruchu, przy czym w pasie dzielącym zachowano rezerwę pod trzeci pas. Szerokość pasa ruchu wynosi 3,5 m, z kolei szerokość pasa awaryjnego to 2,5 m. Pobocza mają szerokość 0,75 m, która w uzasadnionych przypadkach – zależnie od warunków usytuowania urządzeń bezpieczeństwa ruchu lub ochrony środowiska – może być większa. Droga została zaprojektowana na docelowe obciążenie na poziomie 11,5 tony/oś.
Na opisywanym odcinku oddano do użytku Węzeł Bieruń. W ramach prac zrealizowano także zróżnicowane obiekty inżynierskie: dwa wiadukty drogowe, jeden niezależny most w ciągu drogi ekspresowej, jeden most w ciągu drogi ekspresowej i Przejście dolne dla dużych zwierząt, jeden wiadukt drogowy i Przejście dolne dla średnich zwierząt oraz pięć przepustów. Uwzględniono także dodatkowe wymogi środowiskowe, instalując ekrany akustyczne o powierzchni 5 082,5 m2, płotki naprowadzające, specjalny system odwodnienia obejmujący zbiorniki retencyjne oraz nasadzenia zieleni ochronnej.
Koszty, wykonawcy i dofinansowanie
Inwestycja została zrealizowana w systemie "Projektuj i buduj". Wykonawcą odpowiadającym za projekt i budowę była firma Strabag Sp. z o.o., z którą odpowiednią umowę zawarto 30 listopada 2021 r. Z kolei za nadzór inwestorski odpowiadało Konsorcjum: Ayesa Polska Sp. z o.o. / DTŚ S.A. / Inko Consulting Sp. z o.o. Zakończenie robót wynikające z umowy ma nastąpić formalnie w grudniu 2026 r., choć docelowy i regularny ruch po trasie został uruchomiony już na początku września.
Wartość umowy na projekt i budowę to 212 701 633,06 zł (brutto). Przedsięwzięcie uzyskało także potężne wsparcie ze środków unijnych – wartość dofinansowania to 255 000 000,00 zł pozyskanych z programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027. Całość zadania znajduje się w rządowych ramach inwestycyjnych zapisanych jako Program Budowy Dróg Krajowych na lata 2014-2023 (z perspektywą do 2025 r.).
Historia przygotowań inwestycji
Rozpoczęcie robót budowlanych na tym odcinku było zwieńczeniem wieloletnich, złożonych prac przygotowawczych. Studium techniczno-ekonomiczno-środowiskowe (STEŚ) opracowywano na podstawie umowy z 28 października 2011 r. podpisanej z firmą KV Projekty Inżynieryjne i Architektoniczne Sp. z o.o. Następnym krokiem było wystąpienie 12 czerwca 2015 r. z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Katowicach wydał ją 30 czerwca 2016 r., a sprawę po kolejnych procedurach przypieczętował Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, wydając swoją decyzję ostatecznie 3 października 2022 r.
W międzyczasie, 22 listopada 2017 r. GDDKiA podpisała umowę na koncepcję programową z firmą Multiconsult Polska Sp. z o.o. Sam przetarg na realizację dla podmiotów rynkowych został ogłoszony 1 czerwca 2021 r., a 4 października tego samego roku wybrano najkorzystniejszą ofertę konsorcjum budowlanego. Podczas prac wykonawczych, 23 stycznia 2023 r. wpłynął wniosek o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (ZRID). Odpowiedni organ administracyjny, czyli Wojewoda Śląski, zatwierdził ten dokument 13 sierpnia 2024 r., co pozwoliło na przejście w fazę budowy i udostępnienia trasy.
Element korytarza europejskiego na południu kraju
Z punktu widzenia transportu krajowego i międzynarodowego, S1 pełni bardzo konkretną funkcję. Stanowi istotny fragment stanowiący uzupełnienie europejskiego korytarza nr VI, ujętego zgodnie z wykazem sieci europejskiej TEN-T. Jego strategicznym celem makroregionalnym jest stworzenie płynnego, szybkiego połączenia państw nadbałtyckich z krajami położonymi na południu kontynentu europejskiego. W układzie polskich dróg szlak ten tworzy spójny obieg transportowy stanowiąc zintegrowaną kontynuację autostrady A1, poprowadzoną dalej drogą ekspresową S1 – m.in. na dawnym fragmencie Bielsko-Biała – Zwardoń (do 04.08.2016 r. funkcjonującym pod symbolem S69) i skierowaną prosto do granicy ze Słowacją.
Należy jednak pamiętać, że pełne, bezkolizyjne wykorzystanie potencjału przepustowości węzła w rejonie miast Bieruń i Oświęcim będzie możliwe dopiero po ukończeniu budowy wszystkich sąsiadujących, powiązanych odcinków trasy. Istotne znaczenie ma tutaj m.in. opóźniony w stosunku do reszty szlaku docinek prowadzący na północ w stronę Mysłowic (węzeł Kosztowy II), którego pełna realizacja przez drogowców zapowiadana jest na czwarty kwartał 2027 r. Warto przy tym zaznaczyć, że na przylegającym bezpośrednio odcinku, mianowicie na pobliskiej obwodnicy Oświęcimia, która przyjmuje ruch z nowego układu drogowego S1, wciąż obowiązują tymczasowe restrykcje lokalne – głównie ograniczenia tonażowe i zakaz poruszania się dla pojazdów o masie przekraczającej 3,5 tony.
