PKP PLK: Linie 49 i 36, ciąg Łomża – Białystok: ruszyły prace rewitalizacyjne
Zarządca narodowej sieci kolejowej PKP PLK formalnie wprowadził w fazę bezpośredniej realizacji strategiczny projekt transportowy łączący ziemię łomżyńską ze stolicą województwa podlaskiego. Inwestycja pod oficjalną nazwą „Stworzenie ciągu komunikacyjnego Łomża – Białystok poprzez rewitalizację wraz z elektryfikacją linii kolejowej nr 49 Łomża – Śniadowo oraz elektryfikacja i odbudowa infrastruktury obsługi pasażerskiej na linii kolejowej nr 36 na odcinku Śniadowo – Łapy” weszła w fazę robót budowlanych na wszystkich wyznaczonych etapach. Przedsięwzięcie to trwale likwiduje wieloletnie wykluczenie komunikacyjne drugiego co do wielkości miasta w regionie, integrując w jeden spójny korytarz takie elementy jak linia kolejowa nr 49, linia kolejowa nr 36 oraz łącznica kolejowa oznaczona jako linia kolejowa nr 905.
Projekt stanowi jedno z najważniejszych zadań realizowanych przez PKP PLK w ramach rządowego Programu Uzupełniania Lokalnej i Regionalnej Infrastruktury Kolejowej – Kolej+ do 2029 roku. Zgodnie z najnowszą aktualizacją mapy inwestycji spółki, przedsięwzięcie liczące łącznie 79,7 km torowisk ma status pełnej realizacji na wszystkich 5 odcinkach wykonawczych.
Zakres techniczny: 79,7 km infrastruktury i kluczowa łącznica
Cały ciąg komunikacyjny Łomża – Białystok został podzielony na komplementarne zadania inżynieryjne obejmujące modernizację zniszczonych torowisk, montaż nowoczesnych systemów sterowania ruchem kolejowym oraz odtworzenie zaplecza peronowego.
Pierwszym filarem inwestycji jest linia kolejowa nr 49 na 17-kilometrowym odcinku Łomża – Śniadowo. Trasa ta wymagała kompleksowej wymiany nawierzchni torowej, podtorza oraz obiektów inżynieryjnych. W Łomży przebudowie podlega układ torowy stacji wraz z peronami dostosowanymi do potrzeb osób o ograniczonej mobilności. Na szlaku zaplanowano również budowę nowych przystanków osobowych, w tym w miejscowościach Konarzyce oraz Koziki.
Drugi fragment korytarza stanowi linia kolejowa nr 36 na blisko 60-kilometrowym odcinku Śniadowo – Łapy. Zakres robót na tym odcinku koncentruje się na odbudowie i modernizacji infrastruktury obsługi pasażerskiej. Nowe perony o standardowej wysokości, wyposażone w wiaty, oświetlenie LED, systemy dynamicznej informacji pasażerskiej oraz ścieżki dotykowe dla osób niedowidzących, powstają na stacjach i przystankach m.in. w Sokołach, Kuleszach Kościelnych oraz Czachach-Kołakach.
Niezwykle istotnym elementem całego układu jest linia kolejowa nr 905. Pod tym numerem w ewidencji kolejowej funkcjonuje jednotorowa łącznica w Śniadowie o długości około 1 km (Śniadowo R41 – Śniadowo R31). Jej odbudowa pozwala pociągom jadącym z Łomży wjechać bezpośrednio na linię nr 36 w kierunku Łap i Białegostoku z pominięciem stacji węzłowej Śniadowo. Rozwiązanie to eliminuje konieczność czasochłonnej zmiany czoła pociągu (tzw. oblotu składu przez lokomotywę), co bezpośrednio przekłada się na skrócenie czasu podróży.
Budżet, wykonawca i finansowanie w programie Kolej+
Całkowita wartość projektu w dokumentacji PKP PLK wynosi 430 000 000,00 PLN. Finansowanie opiera się na montażu finansowym programu Kolej+, w którym 85% kosztów kwalifikowanych pokrywa budżet państwa, natomiast pozostałe 15% stanowi wkład własny samorządu województwa podlaskiego.
Za projekt i realizację robót odpowiada krakowska spółka inżynieryjna ZUE S.A., z którą PKP PLK podpisały kontrakt w formule „projektuj i buduj” o wartości około 367 mln zł brutto. Wykonawca odpowiada za kompleksowe przygotowanie dokumentacji wykonawczej, uzyskanie decyzji administracyjnych oraz przeprowadzenie wszystkich branżowych prac torowych, teletechnicznych i kubaturowych.
Warto odnotować kwestię ujętej w tytule elektryfikacji. W oficjalnej nazwie zadania wciąż występuje fraza „wraz z elektryfikacją”, jednak w toku prac analitycznych i optymalizacji budżetowej zdecydowano o rezygnacji z budowy sieci trakcyjnej. Decyzja ta pozwoliła na obniżenie kosztów początkowych i przyspieszenie wdrożenia projektu, a przewozy na rewitalizowanym ciągu powierzono taborowi spalinowemu oraz nowoczesnym zespołom hybrydowym.
Efekty dla pasażerów: parametry ruchu i harmonogram do 2029 roku
Dzięki gruntownej wymianie nawierzchni pociągi pasażerskie mogą rozwijać prędkość od 80 do 120 km/h (na odcinku linii nr 49 prędkość maksymalna wynosi 120 km/h). Parametry te pozwalają na pokonanie trasy z Łomży do Białegostoku w czasie około 1 godziny i 35 minut, a w przypadku pociągów przyspieszonych podróż może zająć niespełna 80–90 minut.
Inwestycja ma wymiar symboliczny i historyczny. Łomża utraciła regularne połączenia pasażerskie w 1993 roku i przez 33 lata pozostawała jednym z największych miast w Polsce pozbawionych dostępu do kolei. Pierwsze składy pasażerskie powróciły na zrewitalizowany fragment torów 14 czerwca 2026 roku, jednak obecne wejście w pełną fazę robót na wszystkich 5 odcinkach oznacza sfinalizowanie całego korytarza. Zgodnie z przyjętym harmonogramem programu Kolej+, pełne zakończenie robót budowlanych na całym ciągu Łomża – Białystok przewidziano na II kwartał 2029 roku.
