Centralny Port Komunikacyjny: zaprojektowanie, budowa i wyposażenie linii kolei dużych prędkości nr 85 i 86

Spółka Centralny Port Komunikacyjny (CPK) wkroczyła w kluczowy etap realizacji programu kolejowego, ogłaszając strategiczne postępowanie sektorowe na zaprojektowanie, budowę i wyposażenie linii kolei dużych prędkości nr 85 i 86. Nowe zamówienie, prowadzone w trybie dialogu konkurencyjnego (numer referencyjny: FZA.2510.25.2026/ANW/53), obejmuje zaawansowane branże: komputerowe systemy kierowania i sterowania ruchem kolejowym (KSRK), teletechnikę oraz zasilanie elektroenergetyczne nietrakcyjne. Przedsięwzięcie stanowi technologiczny kręgosłup tzw. „igreka” – sieci łączącej Warszawę, Łódź, Poznań i Wrocław – wyprowadzając inwestycję z fazy wstępnych planów do twardej realizacji inżynieryjnej.

Dwuetapowa architektura zamówienia na systemy KSRK

Inwestor zdecydował się na przeprowadzenie procedury w formule dialogu konkurencyjnego ze względu na niespotykany dotąd w Polsce poziom technologicznego skomplikowania systemów sterowania. Zamówienie podzielono na dwa komplementarne pakiety wykonawcze, co pozwala na precyzyjny dobór technologii i wykonawców wyspecjalizowanych w konkretnych segmentach rynku.

Pierwszy pakiet dotyczy fizycznej i obiektowej warstwy sterowania ruchem bezpośrednio w terenie. Obejmuje on dostawę i zabudowę komputerowych urządzeń zależnościowych (nastawnic elektronicznych), urządzeń kontroli niezajętości torów i rozjazdów w oparciu o wielopunktowe liczniki osi, nowoczesnych napędów zwrotnicowych, sygnalizatorów oraz systemów detekcji stanów awaryjnych taboru (dSAT).

Drugi pakiet skupia się na warstwie cyfrowej i informatycznej. Jego przedmiotem jest zaprojektowanie oraz wdrożenie nadrzędnego systemu zarządzania ruchem kolejowym TMS (Traffic Management System) zintegrowanego z warstwą zdalnego prowadzenia ruchu CTC (Centralized Traffic Control). Taka architektura pozwoli na scentralizowanie nadzoru nad setkami składów pociągów w zaledwie kilku nowoczesnych centrach dyspozytorskich, eliminując potrzebę utrzymywania dziesiątek tradycyjnych nastawni lokalnych. Aby sprostać restrykcyjnym wymaganiom bezpieczeństwa i interoperacyjności, cała trasa otrzyma zaawansowane systemy KSRK, współpracujące z europejskim systemem ERTMS/ETCS poziomu 2 oraz nowoczesną łącznością cyfrową.

Zasięg geograficzny korytarzy linii nr 85 i 86

Prace instalacyjne i wdrożeniowe swym zakresem bezpośrednio obejmują newralgiczne korytarze transportowe w centralnej i zachodniej części kraju:

• Linia kolejowa nr 85: odcinek Warszawa Zachodnia – Kotowice, odcinek Kotowice – Łódź Fabryczna (wraz z łącznicą Parzniew – Kotowice) oraz odcinek Łódź Retkinia – Sieradz Północny.
• Linia kolejowa nr 86: odcinek Sieradz Północny – Kępno – Bierutów, z prawem opcji przewidującym objęcie pracami fragmentu Bierutów – Czernica Wrocławska – Wrocław Główny.

Projektowany układ torowy zapewni bezkolizyjne wpięcie budowanego węzła lotniskowego CPK w magistralną sieć dalekobieżną. Równolegle z postępowaniem na automatykę sterowania ruchem, spółka prowadzi procedury przetargowe na zaprojektowanie i budowę samej podbudowy torowej dla poszczególnych pododcinków linii nr 85 (m.in. Kotowice – Węzeł Lotnisko oraz Węzeł Lotnisko – Węzeł Bolimowski), dzięki czemu roboty konstrukcyjne i instalacyjne będą ściśle skoordynowane w czasie.

Parametry techniczne i rewolucja w zasilaniu 2×25 kV AC

Nowo projektowana magistrala charakteryzuje się parametrami eksploatacyjnymi nieosiągalnymi na dotychczas zarządzanych liniach kolejowych w Polsce. Wymaga to odejścia od tradycyjnego zasilania prądem stałym o napięciu 3 kV DC na rzecz standardu powszechnie stosowanego w europejskich kolejach dużych prędkości: prądu przemiennego 2×25 kV AC o częstotliwości 50 Hz. Jest to konieczne, aby sieć trakcyjna była w stanie zasilić pociągi pobierające potężną moc przy prędkościach rzędu kilkuset kilometrów na godzinę.

Stabilność dostaw energii zabezpieczają porozumienia zawarte przez CPK z Polskimi Sieciami Elektroenergetycznymi (PSE) dotyczące przyłączenia nowych podstacji trakcyjnych bezpośrednio do sieci przesyłowej najwyższych napięć 400 kV i 220 kV. W osobnym postępowaniu na projekt i budowę podstacji (m.in. w rejonie węzła lotniskowego, Dmosina oraz Kuźnicy–Czajkowa) spółka odnotowała aż 18 wniosków od zainteresowanych wykonawców.

Kluczowe parametry techniczne i eksploatacyjne obu linii prezentuje poniższa tabela:

Na newralgicznych obiektach inżynieryjnych, takich jak wielokilometrowy tunel dalekobieżny pod centrum Łodzi, składy pasażerskie poruszać się będą z prędkością eksploatacyjną do 200 km/h, co gwarantuje pełne bezpieczeństwo przy zachowaniu wysokiej przepustowości aglomeracji.

Rynek wykonawców, spory w KIO i harmonogram do 2035 roku

Postępowanie na zaprojektowanie i budowę systemów sterowania wywołało duże poruszenie w europejskim sektorze automatyki szynowej. W sierpniu 2026 roku Krajowa Izba Odwoławcza rozpatrywała odwołania dotyczące postanowień specyfikacji zamówienia, złożone m.in. przez czołowe podmioty rynkowe: Alstom Polska S.A., Zakłady Automatyki „Kombud” S.A. oraz Kyosan Europe sp. z o.o. Sprawy zarejestrowane pod sygnaturami KIO 3445/26, KIO 3441/26 oraz KIO 3377/26 zakończyły się wydaniem postanowień o umorzeniu postępowań odwoławczych, po tym jak zamawiający doprecyzował warunki zamówienia i zharmonizował je z wymogami rynku.

Budowana w ten sposób kolej dużych prędkości doprowadzi do radykalnego przeformatowania mapy transportowej kraju. Zgodnie z harmonogramem przyjętym przez rząd i inwestora, linia nr 85 na odcinku Warszawa Zachodnia – Łódź Fabryczna zostanie oddana do użytku w 2032 roku, równocześnie z inauguracją lotniska CPK. Czas przejazdu z centrum Warszawy do Łodzi skróci się wówczas do zaledwie 40–45 minut (z obecnych ok. 75 minut), a dojazd ze stolicy do nowego węzła lotniskowego zajmie około 15 minut. Z kolei sfinalizowanie wdrożeń na linii nr 86 do 2035 roku umożliwi podróż z Warszawy do Wrocławia w czasie 1 godziny i 40 minut, redukując dzisiejszy blisko czterogodzinny czas podróży o ponad połowę.