PKP PLK: Linia E 65 Będzin – Katowice Szopienice Płd. – ruszyły prace

Zarządca narodowej sieci kolejowej PKP PLK wprowadził w fazę bezpośrednich robót budowlanych jedno z najważniejszych przedsięwzięć infrastrukturalnych w południowej Polsce: linia E 65 na odcinku Będzin – Katowice Szopienice Płd. weszła w stan pełnej realizacji. Zgodnie z aktualizacją rejestru inwestycji kolejowych z 29 września 2026 roku, projekt obejmujący 32,2 km infrastruktury torowej przeszedł do etapu robót zasadniczych we wszystkich 12 wyznaczonych odcinkach roboczych. Kontrakt o wartości 785,1 mln zł netto (965,7 mln zł brutto), realizowany przez spółkę ZUE S.A. w ramach unijnego instrumentu „Łącząc Europę” (Connecting Europe Facility – CEF 21-27) oraz Krajowego Programu Kolejowego (KPK), ma na celu likwidację kluczowego wąskiego gardła aglomeracji śląsko-dąbrowskiej poprzez rozdzielenie potoków pociągów aglomeracyjnych od ruchu dalekobieżnego i towarowego.

Skala zadania: 12 odcinków i 6 linii kolejowych w realizacji

Przedsięwzięcie stanowi integralną część wielkiego projektu pod nazwą „Prace na podstawowych ciągach pasażerskich (E 30 i E 65) na obszarze Śląska, etap I: linia E 65 na odcinku Będzin - Katowice Szopienice Płd. – Katowice – Katowice Piotrowice”. Na odcinku Będzin – Katowice Szopienice Płd. prace koncentrują się na skomplikowanym węźle torowym łączącym Zagłębie Dąbrowskie ze stolicą Górnego Śląska.

W rejestrze inwestycyjnym PKP PLK odnotowano zaangażowanie 6 linii kolejowych:

• LK 1 (Warszawa Centralna – Katowice),
• LK 62 (Tunel – Sosnowiec Główny),
• LK 654 (Szabelnia – Katowice Szopienice Północne),
• LK 657 (Katowice Szopienice Północne – Katowice Muchowiec),
• LK 659 (Będzin – Katowice),
• LK 660 (Sosnowiec Południowy – Sosnowiec Główny).

Łącznie modernizacją objęto 12 odcinków wykonawczych o sumarycznej długości 32,2 km torów. Według stanu ewidencyjnego zarządcy wszystkie 12 odcinków znajduje się w fazie realizacji robót (0 odcinków w fazie planowania, 0 odcinków zakończonych), co oznacza jednoczesne prowadzenie prac na wielu frontach budowlanych.

Cztery tory zamiast dwóch: rozdzielenie ruchu aglomeracyjnego i dalekobieżnego

Najważniejszym celem technicznym inwestycji na odcinku Będzin – Katowice Szopienice Płd. jest dobudowa dwóch dodatkowych torów szlakowych. Dotychczasowy układ dwutorowy zmuszał pociągi podmiejskie Kolei Śląskich do korzystania z tych samych torów co składy dalekobieżne PKP Intercity oraz pociągi towarowe, co drastycznie ograniczało przepustowość i prowadziło do wtórnych opóźnień.

Rozbudowa szlaku do układu czterotorowego pozwoli na trwałe rozdzielenie ruchu:

1. Tory aglomeracyjne (LK 659): dedykowane częstym kursom pociągów regionalnych i rozwijanej Kolei Metropolitalnej Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii (GZM),
2. Tory dalekobieżne (LK 1): przeznaczone dla pociągów kwalifikowanych poruszających się w korytarzu międzynarodowym E 65 oraz składów towarowych.

Dzięki tej separacji zarządca infrastruktury zyska możliwość znacznego zagęszczenia siatki połączeń pasażerskich w takcie nawet co kilkanaście minut w godzinach szczytu przewozowego.

Nowe przystanki Sosnowiec Środula i Katowice Morawa oraz modernizacja stacji

Istotnym elementem kontraktu jest zwiększenie dostępności transportu kolejowego dla mieszkańców gęsto zaludnionych osiedli. W ramach prowadzonych prac powstaną dwa zupełnie nowe punkty odprawy pasażerów:

• Sosnowiec Środula: nowy przystanek osobowy w rejonie ulic Chemicznej i Norwida, ułatwiający dojazd do centrum Sosnowca i Katowic mieszkańcom osiedla Środula,
• Katowice Morawa: nowy przystanek w pobliżu ulic Morawa i Sosnowieckiej, obsługujący północno-wschodnie rejony Katowic oraz tereny rekreacyjne wokół stawu Morawa.

Zakres robót obejmuje również głęboką przebudowę istniejących stacji. Na stacji Sosnowiec Główny powstaje nowy peron nr 3, a dotychczasowe perony przechodzą modernizację nawierzchni, oświetlenia i wiat. Dostęp dla pasażerów o ograniczonej sprawności ruchowej zapewnią nowe windy oraz pochylnie w tunelach podziemnych. Gruntowne prace obejmują także stację Będzin, gdzie przebudowywane są perony oraz układ głowic rozjazdowych.

Modernizacją objęto również liczne obiekty inżynieryjne – w tym wiadukty kolejowe i drogowe nad układem miejskim Sosnowca i Będzina, przepusty oraz mosty kolejowe nad rzekami Czarna Przemsza i Brynica.

Nowoczesne SRK, SDIP i telekomunikacja pod nadzorem ZUE S.A.

Podpisany z krakowską spółką ZUE S.A. kontrakt w formule „buduj” oraz częściowo „projektuj i buduj” kładzie szczególny nacisk na urządzenia sterowania ruchem kolejowym (SRK) i teletechnikę. Zadanie wykonawcy obejmuje wykonanie projektu wykonawczego oraz montaż nowoczesnych, komputerowych systemów SRK, które zastąpią wyeksploatowane urządzenia przekaźnikowe.

Na stacji Sosnowiec Główny powstaje nowa nastawnia komputerowa, która przejmie kontrolę nad ruchem pociągów na zmodernizowanym odcinku. Na peronach i przystankach montowany jest zintegrowany System Dynamicznej Informacji Podróżnych (SDIP) składający się z elektronicznych wyświetlaczy czasu rzeczywistego, nowoczesnego nagłośnienia oraz monitoringu wizyjnego. Standard prac dopełnia pełna wymiana sieci trakcyjnej, budowa bezkolizyjnych ciągów pieszych oraz montaż paneli dźwiękochłonnych (ekranów akustycznych) chroniących zabudowę mieszkaniową przed emisją hałasu.

Korytarz E 65 na Śląsku: zestawienie kontraktów wykonawczych

Odcinek Będzin – Katowice Szopienice Płd. stanowi północną bramę wielkiej przebudowy magistrali E 65 na Śląsku, której łączna wartość przekracza 7 miliardów złotych. Poniższa tabela przedstawia zestawienie głównych kontraktów realizowanych na tym kluczowym ciągu komunikacyjnym.

Realizacja prac na linii E 65 między Będzinem a Katowicami Szopienicami Płd. jest niezbędnym warunkiem utworzenia spójnego systemu Kolei Metropolitalnej na Górnym Śląsku i w Zagłębiu. Zakończenie fazy robót budowlanych przyniesie pasażerom krótsze czasy przejazdu, wyższy komfort na stacjach i przystankach oraz bezkolizyjne prowadzenie pociągów aglomeracyjnych i międzynarodowych.