Linia 131 Bydgoszcz – Maksymilianowo: PKP PLK zakończyły optymalizację urządzeń SRK

Zarządca narodowej sieci kolejowej PKP PLK sfinalizował realizację zadania na odcinku Bydgoszcz – Maksymilianowo, stanowiącym kluczowy fragment Magistrali Węglowej, jaką jest linia 131. Inwestycja ukierunkowana na optymalizację urządzeń sterowania ruchem kolejowym (SRK) oraz układów stacyjnych objęła odcinek o długości 9,5 km. Projekt został oficjalnie oznaczony w wykazie zarządcy jako w pełni zakończony i oddany do eksploatacji, co zamyka istotny etap prac nad poprawą płynności i bezpieczeństwa ruchu kolejowego na wyjeździe z bydgoskiego węzła w kierunku północnym.

Strategiczne znaczenie Magistrali Węglowej i wylotu z Bydgoszczy

Linia kolejowa nr 131 Chorzów Batory – Tczew to jedna z najważniejszych magistrali kolejowych w Polsce. Wchodząc w skład transeuropejskiego korytarza transportowego C-E 65, stanowi bezpośrednie zaplecze transportowe łączące uprzemysłowiony Górny Śląsk z portami morskimi w Gdańsku i Gdyni. Fragment zlokalizowany w rejonie Zakładu Linii Kolejowych w Bydgoszczy, pomiędzy stacjami Bydgoszcz Główna a Maksymilianowo, od lat charakteryzował się bardzo dużym natężeniem ruchu.

Na długości 9,5 km kumulują się zróżnicowane potoki transportowe: pociągi dalekobieżne łączące centrum kraju z Trójmiastem, regionalne połączenia aglomeracyjne oraz ciężkie składy towarowe wiozące towary masowe i ładunki intermodalne do terminali nadbałtyckich. Przy intensywnym wykorzystaniu torów każda niedoskonałość tradycyjnych urządzeń sterowania i układów torowych prowadziła do powstawania zatorów ruchowych, czyniąc z wylotu z Bydgoszczy klasyczne „wąskie gardło”.

Zakres optymalizacji: automatyzacja SRK i płynniejsze prowadzenie ruchu

Zadanie zrealizowano pod pełną nazwą przetargową: „Zaprojektowanie i wykonanie robót budowlanych na linii kolejowej nr 131 Chorzów Batory - Tczew na odcinku Bydgoszcz Główna - granica IZ. Część A - «Zwiększenie przepustowości wybranych linii kolejowych poprzez optymalizację urządzeń sterowania ruchem kolejowym i układów stacyjnych» - linia kolejowa 131 odcinek Bydgoszcz – Maksymilianowo”. Inwestycję prowadzono w formule „projektuj i buduj”.

Prace skoncentrowano na sferze sterowania ruchem kolejowym oraz korekcie układów stacyjnych. Wprowadzenie nowoczesnych, skomputeryzowanych systemów SRK pozwala na znaczne skrócenie czasu następstwa pociągów, czyli minimalnego odstępu, w jakim kolejne składy mogą bezpiecznie wyprawiać się na szlak. Dodatkowo lepsze zarządzanie drogami przebiegu na stacjach Bydgoszcz Główna i Maksymilianowo ogranicza konieczność niepotrzebnego wyhamowywania pociągów towarowych przed wjazdem na tor główny, co bezpośrednio podnosi efektywność operacyjną całego szlaku.

Finansowanie i wymiar ogólnopolskiego programu PKP PLK

Inwestycja na trasie Bydgoszcz – Maksymilianowo nie była działaniem odosobnionym, lecz elementem szerszego programu zarządcy pod nazwą „Zwiększenie przepustowości wybranych linii kolejowych poprzez optymalizację urządzeń sterowania ruchem kolejowym i układów stacyjnych”. Całkowita wartość tego zbiorczego projektu wynosi 257 688 763,23 PLN, z czego dofinansowanie z budżetu państwa w ramach Krajowego Programu Kolejowego (KPK) osiągnęło poziom 163 850 149,18 PLN. Czas realizacji całego przedsięwzięcia ramowego wyznaczono na lata 2016–2024.

Program ten opiera się na koncepcji punktowych modernizacji, które przy relatywnie niskich nakładach finansowych i bez konieczności wstrzymywania ruchu na setkach kilometrów torów przynoszą natychmiastowe efekty przepustowościowe. W ramach tego samego budżetu PKP PLK zrealizowały szereg innych zadań w całym kraju, takich jak:

• odbudowa mijanki na linii nr 70 na szlaku Chmielnik – Grzybów,
• poprawa przepustowości na linii nr 8 na odcinku Kozłów – Kraków,
• modernizacja urządzeń na linii nr 14 na odcinku Leszno – Głogów,
• przebudowa rozjazdów na stacjach Warszawa Rembertów oraz Bednary (linia nr 15),
• zabudowa samoczynnej blokady liniowej na linii kolejowej nr 545,
• usprawnienie układu stacji Warszawa Główna Towarowa oraz linii przyległych,
• podniesienie przepustowości na linii nr 353 (Poznań Główny – Inowrocław) oraz liniach nr 18 i nr 201.

Węzeł Maksymilianowo na tle inwestycji w korytarzu linii 201

Zakończenie optymalizacji odcinka Bydgoszcz – Maksymilianowo ma szczególne znaczenie z uwagi na układ regionalnej sieci kolejowej. Stacja Maksymilianowo pełni funkcję newralgicznego węzła, w którym linia 131 krzyżuje się z linią nr 201 wiodącą w kierunku Kościerzyny i Gdyni. Efektywne wyprowadzenie ruchu z Bydgoszczy w stronę tego rozwidlenia warunkuje sprawność obu korytarzy.

Równolegle w tym rejonie trwają szeroko zakrojone prace modernizacyjne powiązanych ciągów transportowych. Skalę realizowanych zmian widać chociażby po zaawansowanych robotach budowlanych na odcinku Maksymilianowo – Wierzchucin, gdzie zaplanowano pełną elektryfikację oraz dobudowę drugiego toru. Płynne wprowadzenie pociągów do stacji węzłowej od strony Bydgoszczy stanowi niezbędny fundament dla obsługi prognozowanego wzrostu liczby pociągów zmierzających do trójmiejskich portów.

Wymierne korzyści dla przewoźników i pasażerów

Formalne zakończenie inwestycji i oddanie do eksploatacji zoptymalizowanych urządzeń na odcinku Bydgoszcz – Maksymilianowo, odnotowane na mapie inwestycji PKP PLK, oznacza zamknięcie jednego z kluczowych wąskich gardeł w województwie kujawsko-pomorskim.

Dla przewoźników towarowych oznacza to wyższą prędkość handlową i mniejsze ryzyko postojów na bocznych torach w oczekiwaniu na wolną drogę przebiegu. Z kolei w ruchu pasażerskim – zarówno dalekobieżnym, jak i aglomeracyjnym – nowoczesne urządzenia SRK minimalizują ryzyko powstawania tzw. opóźnień wtórnych, poprawiając punktualność składów i ułatwiając konstrukcję stabilnych rozkładów jazdy na jednej z najbardziej obciążonych tras w kraju.