PKP PLK: Linia E 65 Katowice Szopienice Płd. – Katowice Piotrowice w pełnym toku prac

Spółka PKP PLK prowadzi jedną z największych inwestycji infrastrukturalnych w historii transportu szynowego na Górnym Śląsku. Projekt modernizacji węzła katowickiego, obejmujący odcinek Katowice Szopienice Płd. – Katowice – Katowice Piotrowice na linii E 65, wszedł w fazę zaawansowanych robót budowlanych. Zgodnie z oficjalną aktualizacją mapy inwestycji kolejowych zarządcy z 29 września 2026 roku, status całego przedsięwzięcia to realizacja: prace budowlane toczą się na wszystkich 20 wyznaczonych odcinkach o łącznej długości 46,3 km. Zmodernizowany ciąg magistralny w Katowicach ma zlikwidować dotychczasowe wąskie gardło i zrewolucjonizować ruch pasażerski w sercu Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii.

Rozbudowa układu torowego i rozdzielenie potoków ruchu

Kluczowym celem realizowanego zadania jest rozdzielenie ruchu aglomeracyjnego od ruchu pociągów dalekobieżnych oraz towarowych. Dotychczasowy, dwutorowy układ magistrali nie pozwalał na zagęszczenie kursów pociągów podmiejskich bez tworzenia zatorów dla składów ekspresowych i międzywojewódzkich. W ramach kontraktu układ torowy na odcinku od stacji Katowice Szopienice Płd. do stacji Katowice Ligota (wraz z odgałęzieniem w kierunku stacji Chorzów Batory) zostaje rozbudowany z dwóch do czterech torów.

Prace budowlane swoim zakresem obejmują gęstą sieć linii kolejowych zbiegających się w katowickim węźle. Są to linie: LK 1, LK 137, LK 138, LK 139, LK 140, LK 141, LK 142, LK 171, LK 656, LK 659 oraz LK 713. Skala robót nawierzchniowych obejmuje kompleksową wymianę i ułożenie ok. 100 km torów, zabudowę ok. 270 rozjazdów kolejowych oraz wywieszenie ponad 130 km nowoczesnej sieci trakcyjnej zasilanej prądem stałym.

Nowe przystanki i modernizacja infrastruktury pasażerskiej

Modernizacja infrastruktury pasażerskiej oznacza głębokie przeobrażenie oferty kolejowej w stolicy regionu. W ramach projektu powstają trzy zupełnie nowe przystanki osobowe:

• Katowice Uniwersytet – zlokalizowany w rejonie ulicy Paderewskiego, ułatwiający dojazd do katowickich uczelni wyższych oraz osiedli mieszkaniowych,
• Katowice Akademia – usytuowany w rejonie ulicy Francuskiej i Damrota, obsługujący rejon instytucji akademickich oraz biurowców,
• Katowice Kokociniec – stworzony z myślą o mieszkańcach południowo-zachodnich osiedli Katowic.

Jednocześnie przystanek Katowice Brynów zyskuje całkowicie nową lokalizację – został przesunięty w rejon autostrady A4, co umożliwi sprawniejszą integrację kolei z transportem indywidualnym oraz autobusowym. Gruntowną przebudowę przechodzą również istniejące stacje i przystanki: Katowice, Katowice Zawodzie, Katowice Ligota oraz Katowice Szopienice Południowe. Wszystkie zmodernizowane perony zostaną wyposażone w windy, schody ruchome, pasy ostrzegawcze z wypukłą fakturą dla osób niewidomych i niedowidzących, a także wyświetlacze Centralnego Systemu Dynamicznej Informacji Pasażerskiej (CSDIP).

Wiadukty, mosty i inżynieria miejska pod nadzorem konsorcjum

Prace w węźle katowickim to ogromne wyzwanie inżynieryjne z uwagi na prowadzenie robót w ścisłym centrum miasta. Projekt zakłada modernizację lub wybudowanie od podstaw ponad 140 obiektów inżynieryjnych, w tym newralgicznych wiaduktów drogowych i kolejowych nad ulicami Mikołowską, św. Jana, Francuską, Damrota, Graniczną, Kłodnicką oraz Załęską.

Generalnym wykonawcą kontraktu jest konsorcjum, którego liderem jest spółka TORPOL S.A. (posiadająca ok. 70% udziałów w porozumieniu wykonawczym), a partnerem INTOP Warszawa Sp. z o.o. Za roboty geotechniczne i posadowienie ciężkich konstrukcji mostowych odpowiada podwykonawca Soletanche Polska. Z kolei kontrakt na zaprojektowanie i wdrożenie nowoczesnych komputerowych urządzeń sterowania ruchem kolejowym (SRK) oraz systemów telekomunikacyjnych realizuje Alstom Polska we współpracy z Krakowskimi Zakładami Automatyki S.A. (KZA S.A.).

Finansowanie z CEF i zestawienie kontraktów na śląskim odcinku E 65

Przedsięwzięcie „Prace na podstawowych ciągach pasażerskich (E 30 i E 65) na obszarze Śląska, Etap I: linia E 65 na odcinku Katowice Szopienice Płd. – Katowice – Katowice Piotrowice” (nr projektu 101079546-21-PL-TC-Będzin-Piotrowice) współfinansowane jest ze środków unijnych z instrumentu CEF 2021-2027 (Connecting Europe Facility – „Łącząc Europę”) oraz ze środków budżetowych w ramach Krajowego Programu Kolejowego (KPK).

Początkowa wartość kontraktu podpisanego przez PKP PLK z konsorcjum TORPOL S.A. i INTOP Warszawa Sp. z o.o. w kwietniu 2024 roku wynosiła 3 402,3 mln zł netto (4 184,8 mln zł brutto). Po zawarciu aneksów waloryzacyjnych i rozszerzających zakres w październiku 2025 roku, wartość wynagrodzenia wykonawcy wzrosła do 3 785,4 mln zł netto (ok. 4 656,0 mln zł brutto).

Roboty w Katowicach stanowią środkowe ogniwo szerszej modernizacji magistrali E 65 na Śląsku. Równolegle prowadzone są roboty budowlane na sąsiednim odcinku od Będzina, gdzie za modernizację szlaku odpowiada krakowska spółka ZUE S.A., a na południu województwa prace prowadzi Budimex S.A. Poniższa tabela przedstawia porównanie wartości głównych kontraktów realizacyjnych zawartych przez narodowego zarządcę na śląskim odcinku magistrali.

Harmonogram i perspektywy dla transportu kolejowego na Śląsku

Czas realizacji zasadniczego kontraktu na węźle katowickim został określony na 48 miesięcy, co oznacza, że zakończenie robót budowlanych planowane jest na 2028 rok. Po sfinalizowaniu prac maksymalna dopuszczalna prędkość pociągów pasażerskich wzrośnie do 160 km/h, a składów towarowych do 120 km/h.

Najważniejszym długofalowym efektem inwestycji PKP PLK będzie jednak radykalne zwiększenie przepustowości całego śląskiego węzła kolejowego. Fizyczne odseparowanie torów dalekobieżnych od podmiejskich umożliwi uruchomienie regularnych połączeń Kolei Metropolitalnej, w których pociągi na głównych trasach aglomeracji będą mogły kursować w sztywnym, kilkunastominutowym takcie, bez ryzyka opóźnień generowanych przez ruch tranzytowy.