Budowa Edukatorium z Parkiem Filmowym w Warszawie: nowa przestrzeń kultury i edukacji przy ul. Chełmskiej

Na historycznym terenie Mokotowa rozpoczęła się budowa inwestycji Edukatorium z Parkiem Filmowym w Warszawie. Przedsięwzięcie, którego inwestorem jest Wytwórnia Filmów Dokumentalnych i Fabularnych w Warszawie (WFDiF), powstaje przy ul. Chełmskiej 21 (wzdłuż ul. Kierbedzia). Projekt stanowi pierwszy etap wieloletniego programu modernizacji stołecznego ośrodka kinematograficznego i ma na celu stworzenie ogólnodostępnego kompleksu edukacyjno-kulturalnego. Nowy obiekt połączy prezentację bogatego dziedzictwa polskiej kinematografii z praktyczną nauką nowoczesnych technik audiowizualnych, udostępniając odwiedzającym przestrzeń wystawienniczą, pracownie technologiczne oraz zielony park rekreacyjny.

Rozstrzygnięcie przetargu i finansowanie w ramach programu FEnIKS

Realizacja inwestycji weszła w fazę wykonawczą po sfinalizowaniu postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, zarejestrowanego w Biuletynie Zamówień Publicznych na portalu e-Zamówienia pod numerem referencyjnym FENX.07.01-IP.04-0090/24 (identyfikator ogłoszenia: 08df3948-49a9-c770-e2d6-6b000120cf9b). Postępowanie prowadzono w trybie przetargu nieograniczonego, w którym poza ceną oceniano m.in. termin wykonania, gwarancję na roboty budowlane, gwarancję producenta na aparaturę kinotechniczną oraz doświadczenie zawodowe kierownika budowy.

Wyłonionym generalnym wykonawcą robót budowlanych została spółka Budimex S.A. Umowę o wartości 61,36 mln zł brutto podpisano 30 września 2026 r., natomiast oficjalna inauguracja robót budowlanych – połączona z symbolicznym wmurowaniem kamienia węgielnego i wbiciem pierwszej łopaty – odbyła się 14 października 2026 r. Harmonogram kontraktu przewiduje sfinalizowanie całości robót budowlano-montażowych w maju 2028 r.

Przedsięwzięcie jest realizowane ze znacznym udziałem środków publicznych. Projekt pod nazwą „Modernizacja infrastruktury przygotowania, produkcji i postprodukcji filmowej poprzez stworzenie innowacyjnego kompleksu filmowego WFDiF, zlokalizowanego na terenie Wytwórni Filmów Dokumentalnych i Fabularnych w Warszawie przy ul. Chełmskiej 21, ETAP I – STREFA EDUKACJI FILMOWEJ – EDUKATORIUM Z PARKIEM FILMOWYM” uzyskał dofinansowanie w ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021–2027 (FEnIKS), Priorytet FENX.07 Kultura. Całkowitą wartość projektu oszacowano na 55 569 517,87 zł, z czego 34 714 187,02 zł stanowi dofinansowanie z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR), a kwota 8 836 417,71 zł pochodzi z dotacji celowej budżetu państwa, przyznanej przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Architektura i parametry techniczne obiektu

Projekt architektoniczny kompleksu opracowała Pracownia Akint. Koncepcja opiera się na dwukondygnacyjnej bryle zaprojektowanej na planie litery „L”, wykonanej w technologii konstrukcji drewnianej. Elewację budynku zaplanowano z desek świerkowych, co nawiązuje do skandynawskiego minimalizmu i pozwala harmonijnie wkomponować obiekt w otaczający starodrzew mokotowskiego terenu.

Pod względem gabarytów budynek osiąga 78,45 m długości. Powierzchnia zabudowy wynosi 2 323,98 m², powierzchnia całkowita to 4 612,98 m², z kolei powierzchnia użytkowa zamyka się w wielkości 2 999 m² (blisko 3 tys. m²). Przestrzeń wewnątrz obiektu podzielono na trzy uzupełniające się strefy:

1. Strefę edukacji filmowej – zespół sal warsztatowych i laboratoryjnych dedykowanych technologiom audiowizualnym.
2. Strefę ekspozycyjno-warsztatową – przestrzeń wystaw stałych i czasowych z salą kinową oraz mediateką.
3. Strefę gastronomiczno-administracyjną – obejmującą kawiarnię tematyczną, zaplecze socjalne i biura zarządu obiektu.

Nowoczesne technologie i filmowe rzemiosło w praktyce

Centralnym punktem Edukatorium jest wielofunkcyjna sala projekcyjna przewidziana na 150 miejsc, wyposażona w cyfrowy projektor kinowy oraz zaawansowany system nagłośnienia przestrzennego w standardzie Dolby Atmos. Obok sali projekcyjnej zlokalizowana zostanie mediateka połączona z audioteką, która zapewni publiczny dostęp do zdigitalizowanych zbiorów filmowych i archiwalnych nagrań dźwiękowych.

Program edukacyjny obiektu przygotowano z myślą o szerokim przekroju odbiorców – od dzieci i młodzieży szkolnej, przez studentów, po dorosłych i seniorów. W wyspecjalizowanych pracowniach uczestnicy warsztatów będą zgłębiać tajniki wirtualnej produkcji filmowej (virtual production), modelowania i animacji komputerowej, cyfrowych efektów specjalnych (VFX), montażu obrazu oraz reżyserii dźwięku.

Równolegle ekspozycja stawia nacisk na materialne rzemiosło filmowe. Odwiedzający poznają etapy powstawania scenografii, kostiumografii oraz charakteryzacji filmowej. W aranżacjach sal dydaktycznych wykorzystane zostaną oryginalne rekwizyty, szkice, kostiumy i elementy dekoracji zachowane w archiwach WFDiF z planów polskich produkcji filmowych.

Park Filmowy: rekreacja, dydaktyka i kino plenerowe

Integralnym dopełnieniem budynku Edukatorium jest Park Filmowy – ogólnodostępny obszar zielony, zaprojektowany jako przestrzeń rekreacyjno-edukacyjna dla mieszkańców Warszawy i turystów. Układ alejek spacerowych odzwierciedla symboliczny rozwój języka filmowego, prowadząc odwiedzających przez kolejne etapy historii polskiego i światowego kina.

Wejście na teren parku zaakcentowano metalową bramą dedykowaną Kazimierzowi Prószyńskiemu – wybitnemu polskiemu wynalazcy, twórcy pleografu i pierwszej na świecie ręcznej kamery filmowej (aeroskopu). W przestrzeni parkowej przewidziano m.in.:

• Ścieżkę edukacyjną „Jak powstaje film”, wyjaśniającą w terenie zagadnienia oświetlenia plenerowego, akustyki i perspektywy kadru;
• „Polanę Młodych Kaskaderów” – instalację sprawnościową dla dzieci inspirowaną pracą pionu kaskaderskiego na planie filmowym;
• Strefę kina plenerowego, w której w sezonie letnim organizowane będą seanse filmowe, koncerty muzyki filmowej oraz spotkania z twórcami.

Od Polskiej Kroniki Filmowej do centrum XXI wieku

Wytwórnia Filmów Dokumentalnych i Fabularnych w Warszawie przy ul. Chełmskiej 21 funkcjonuje od 1949 r., początkowo działając jako Wytwórnia Filmów Dokumentalnych (WFD). To tutaj przez dekady realizowano Polską Kronikę Filmową, a swoje filmy tworzyli m.in. Andrzej Munk, Kazimierz Karabasz, Krzysztof Kieślowski, Andrzej Wajda i Krzysztof Zanussi. Budowa kompleksu Edukatorium z Parkiem Filmowym otwiera historyczną przestrzeń wytwórni na miasto, łącząc ochronę tradycji polskiej szkoły filmowej z edukacją technologiczną nowej generacji.