Gmina Wrocław wybuduje budynek archiwum ze schronem przy ul. Hubskiej

Gmina Wrocław przygotowała kompleksowy projekt budowy nowego obiektu użyteczności publicznej przy ul. Hubskiej 8–16, w którym znajdzie się nowoczesne archiwum miejskie oraz podziemny schron najwyższej klasy odporności. Przedsięwzięcie, realizowane w formule „zaprojektuj i wybuduj”, stanowi jeden z pierwszych w Polsce tak zaawansowanych projektów kubaturowych typu dual-use, łączących codzienną funkcję administracyjno-magazynową z infrastrukturą bezpieczeństwa ludności. Inwestycja ma rozwiązać narastający problem braku miejsca na przechowywanie dokumentacji Urzędu Miejskiego Wrocławia, a zarazem dostarczyć mieszkańcom schronienie w przypadku kryzysu militarnego lub klęsk żywiołowych.

Nowy budynek zaplanowano na działce bezpośrednio przylegającej do istniejącego kompleksu miejskiego przy ul. Hubskiej, gdzie funkcjonują m.in. Wydział Środowiska oraz Centrum Obsługi Mieszkańca. W ramach zadania powstanie trzykondygnacyjny obiekt naziemny o wysokości około 14 metrów, mieszczący parter i dwa piętra. W części tej zlokalizowane zostaną specjalistyczne archiwa akt z instalacjami precyzyjnej kontroli wilgotności i temperatury, przestrzeń biurowa oraz ogólnodostępna czytelnia dokumentów dla mieszkańców. Prawdziwym wyzwaniem inżynieryjnym jest jednak kondygnacja podziemna, zaprojektowana z myślą o podwójnym przeznaczeniu.

Schron kategorii S-1: hermetyczna ochrona dla 500 osób

Podziemna część budynku o powierzchni przekraczającej 1000 m² w warunkach pokojowych ma pełnić rolę wielostanowiskowego garażu dla pracowników urzędu i gości. W sytuacji zagrożenia ta sama przestrzeń (z halą główną o powierzchni ok. 600 m²) zostanie przekształcona w schron spełniający rygory kategorii S-1. Jest to najwyższa przewidziana w krajowych wytycznych klasa budowli ochronnych, gwarantująca pełną hermetyczność oraz odporność na oddziaływanie fali uderzeniowej wybuchu, wstrząsy sejsmiczne, odłamki amunicji, a także bezpośrednie zawalenie się konstrukcji naziemnej.

Zgodnie ze specyfikacją techniczną schron przy ul. Hubskiej został zaprojektowany dla 500 osób. W odróżnieniu od standardowych ukryć doraźnych, obiekt kategorii S-1 musi posiadać pełną autonomię funkcjonowania przez określony czas. Projekt przewiduje:

• zaawansowaną stację filtrowentylacji powietrza z filtrami pochłaniającymi pył radioaktywny, bojowe środki trujące oraz skażenia biologiczne,
• awaryjny agregat prądotwórczy zapewniający ciągłość zasilania systemów podtrzymania życia,
• niezależne ujęcie wody pitnej wraz ze zbiornikami retencyjnymi,
• izbę chorych z wyposażeniem do udzielania pierwszej pomocy medycznej,
• węzły sanitarne w pełni przystosowane dla osób z niepełnosprawnościami,
• magazyny żywności oraz paliwa do agregatu.

Przetarg ZP/PN/34/2026/WOU i spór przed KIO

Postępowanie przetargowe na realizację zadania pn. „Budowa budynku archiwum wraz ze schronem przy ul. Hubskiej 8-16 we Wrocławiu w formule »Zaprojektuj i wybuduj«” zostało wszczęte przez Urząd Miejski Wrocławia (sprawa ZP/PN/34/2026/WOU, ogłoszenie BZP nr 08df2022-fad2-dddd-647d-de00015b0e7f). Miasto założyło 28-miesięczny harmonogram prac, licząc od momentu podpisania umowy, co pozwalało prognozować oddanie obiektu do użytku na przełomie 2028 i 2029 roku.

Procedura od samego początku budziła duże zainteresowanie branży budowlanej, ale też wywołała spory formalne. W lipcu 2026 roku spółka Warbud S.A. złożyła odwołanie do Krajowej Izby Odwoławczej (sygn. akt KIO 3269/26), kwestionując określone przez zamawiającego warunki udziału w postępowaniu dotyczące wymaganego doświadczenia kadry inżynieryjnej oraz certyfikacji instalacji ochronnych. Ostatecznie, po wprowadzeniu modyfikacji w Specyfikacji Warunków Zamówienia (SWZ) przez magistrat, postępowanie odwoławcze umorzono 4 sierpnia 2026 roku, a termin składania ofert przesunięto na połowę września.

Rynkowa weryfikacja kosztów i unieważnienie procedury

Otwarcie ofert, które odbyło się 14 września 2026 roku, przyniosło jednak twarde zderzenie miejskich założeń z realiami rynkowymi. Gmina Wrocław zarezerwowała na realizację inwestycji kwotę 39 297 050,00 zł brutto (szacowaną na etapie wstępnym na ponad 5,4 mln euro). Do przetargu stanął wyłącznie jeden wykonawca – wrocławska spółka Nexus Nowe Technologie Wrocław S.A., która wyceniła kompleksowe zaprojektowanie i wybudowanie obiektu na 52 767 000,00 zł brutto.

Różnica między kalkulacją urzędników a jedyną ofertą wyniosła aż 13 469 950,00 zł brutto. Z uwagi na brak możliwości zwiększenia budżetu inwestycji o niemal 13,5 mln zł, komisja przetargowa podjęła decyzję o unieważnieniu postępowania na podstawie art. 255 pkt 3 ustawy Prawo zamówień publicznych.

Wyzwania budownictwa ochronnego w Polsce

Przypadek wrocławskiej inwestycji przy ul. Hubskiej dobitnie obrazuje bariery, przed którymi stają polskie samorządy wdrażające programy obrony cywilnej. Po wejściu w życie nowych przepisów o ochronie ludności zapotrzebowanie na budowle ochronne gwałtownie wzrosło, lecz baza wykonawcza zdolna do realizacji schronów klasy S-1 pozostaje bardzo wąska. Wymogi dotyczące gazoszczelnych grodzi, zaworów przeciwwybuchowych i wielostopniowych filtrów wymagają rzadkich atestów wojskowych i specjalistycznego montażu, co generuje wysokie marże ryzyka po stronie generalnych wykonawców.

Gmina Wrocław podtrzymuje zamiar realizacji archiwum ze schronem przy ul. Hubskiej. Władze miasta analizują obecnie dalsze kroki: powtórzenie przetargu po aktualizacji kosztorysów, rozszerzenie formuły finansowania lub ewentualne rozdzielenie etapu projektowego od robót budowlanych, co mogłoby przyciągnąć szersze grono oferentów i obniżyć ostateczną cenę realizacji.