Park Śląski zmodernizuje Aleję Żyrafy w Chorzowie
Park Śląski zrealizuje kompleksową metamorfozę jednej ze swoich najważniejszych osi spacerowych i komunikacyjnych. Chodzi o Aleję Żyrafy w Chorzowie, stanowiącą główne wejście na teren kompleksu rekreacyjnego od strony Katowic, ulicy Chorzowskiej oraz osiedla Tysiąclecia, a zarazem reprezentacyjny trakt prowadzący gości w stronę Śląskiego Ogrodu Zoologicznego. Spółka Park Śląski S.A. przeznaczyła na ten cel blisko 10 mln zł brutto, powierzając realizację zadania konsorcjum firm Melkad Sp. z o.o. oraz Sudvid-Group Sp. z o.o. w formule „zaprojektuj i wybuduj”. Inwestycja objęła ciąg pieszy o długości ponad 500 metrów bieżących oraz przylegający obszar o łącznej powierzchni około 73 tys. m², przywracając historyczny charakter traktu i wprowadzając nowoczesne standardy dostępności.
Nowa nawierzchnia: powrót do historii i rozwiązania ekologiczne
Kluczowym elementem przedsięwzięcia była wymiana zniszczonej nawierzchni, która przez dekady ulegała degradacji pod wpływem intensywnego ruchu pieszego, rowerowego i warunków atmosferycznych. Projektanci postawili na połączenie szacunku dla pierwotnej koncepcji urbanistycznej z wymogami współczesnej gospodarki wodnej. Na głównej osi Alei Żyrafy ułożono nowe płyty betonowe, nawiązujące formatem oraz estetyką do historycznego układu traktu z czasów tworzenia dawnego Wojewódzkiego Parku Kultury i Wypoczynku.
Zupełnie inaczej potraktowano ścieżki boczne. Dotychczasowy, spękany asfalt zastąpiono na powierzchni około 5 tys. m² nowoczesną nawierzchnią mineralną. Jest to materiał w pełni przepuszczalny dla wody opadowej, co zapobiega tworzeniu się zastoisk i pozwala na naturalne nawadnianie systemów korzeniowych rosnących wzdłuż alei drzew. Ponadto w rejonie parkingów oraz promenady ponownie wbudowano oczyszczony, historyczny bruk klinkierowy, który zabezpieczono i ułożono na obszarze kolejnych 5 tys. m². Taki zabieg pozwolił ograniczyć ilość odpadów budowlanych i zachować unikatowe detale materiałowe obiektu.
Dostępność i mała architektura na ponad 500 metrach alei
Projekt modernizacji położył szczególny nacisk na likwidację barier architektonicznych. Po wschodniej stronie traktu wyznaczono zintegrowaną ścieżkę naprowadzającą, wykonaną ze specjalnych płyt fakturowych, ułatwiającą bezpieczne poruszanie się osobom niewidomym, niedowidzącym oraz poruszającym się na wózkach inwalidzkich. Główny ciąg zyskał także czytelne wydzielenie stref, co ograniczyło ryzyko kolizji między pieszymi a użytkownikami rowerów i hulajnóg.
Wzdłuż ponad 500-metrowej promenady zamontowano 58 nowych ławek parkowych oraz 40 koszy na śmieci, dostosowanych stylistycznie do parkowego krajobrazu. Dotychczasowe latarnie zastąpiono energooszczędnym oświetleniem w technologii LED. Nowe słupy i oprawy nawiązują formą do stylistyki historycznej, zapewniając odpowiedni poziom bezpieczeństwa po zmroku przy radykalnie niższym zużyciu energii elektrycznej. Z krajobrazu alei zniknęła również wyłączona od lat z eksploatacji, zniszczona fontanna, a przestrzeń po niej została uporządkowana i zagospodarowana zielenią.
Kultowa rzeźba Żyrafy i metamorfoza parkowego otoczenia
Integralną częścią tożsamości alei pozostaje modernistyczna rzeźba Żyrafy, zaprojektowana w 1959 roku przez Jerzego Egona Kwiatkowskiego, Leopolda Pędziałka i Leszka Dutkę. Mierząca 16 metrów konstrukcja, wpisana do rejestru zabytków w 2011 roku, wymagała odrębnych procedur konserwatorskich po tym, jak w 2023 roku ze względów bezpieczeństwa zdemontowano jej głowę. Równolegle z modernizacją samej alei spółka Park Śląski S.A. prowadziła postępowania dotyczące renowacji tego symbolu, rozstrzygając przetarg w formule „zaprojektuj i wybuduj” o wartości 399,75 tys. zł.
Odnowienie Alei Żyrafy objęło również rewaloryzację placów wokół samej Żyrafy oraz pobliskiej rzeźby Foki. Teren wzbogacono o nowe nasadzenia krzewów, bylin i drzew, poddając jednoczesnej pielęgnacji istniejący drzewostan.
– Modernizujemy kolejne przestrzenie, przywracamy im funkcjonalność i jednocześnie dbamy o zachowanie pierwotnego założenia Parku. Aleja Żyrafy jest bardzo ważnym elementem tego procesu. W ramach inwestycji o wartości niemal 10 mln zł stworzyliśmy przestrzeń wygodniejszą i bardziej dostępną dla użytkowników, zachowując jej zielony i historyczny charakter – podkreślił prezes zarządu Parku Śląskiego Paweł Bilangowski.
Znaczenie tej części kompleksu rekreacyjnego zaakcentował również marszałek województwa śląskiego Wojciech Saługa:
– Aleja Żyrafy, będąca głównym wejściem do Parku Śląskiego, przechodzi dziś ogromną przemianę. To kolejny etap modernizacji parku, który dzięki realizowanym inwestycjom staje się coraz bardziej przyjazny dla pieszych, rowerzystów, rolkarzy i wszystkich mieszkańców.
Część wielkiej rewitalizacji Parku Śląskiego
Przebudowa Alei Żyrafy nie jest odosobnionym działaniem, lecz elementem szerokiego programu inwestycyjnego współfinansowanego ze środków unijnych (m.in. w ramach europejskiej inicjatywy JESSICA) oraz funduszy Województwa Śląskiego. W ostatnich latach kompleks przeszedł szereg spektakularnych przeobrażeń. Podobnie jak zakończona z sukcesem modernizacja Kanału Regatowego, odtworzenie historycznych alejek spacerowych, rewitalizacja Planetarium Śląskiego czy budowa kolejnych odcinków Kolei Linowej „Elka”, nowa Aleja Żyrafy przywraca blask jednemu z największych miejskich parków w Europie.
Dzięki zrealizowanym pracom w Chorzowie powstała spójna, bezpieczna i ekologiczna przestrzeń publiczna, która harmonijnie łączy poszanowanie dla powojennego modernizmu z wymogami współczesnych standardów wypoczynku.
