Koszalińska Kolej Wąskotorowa przejdzie kompleksową modernizację – Koszalin ogłasza przetarg

Zabytkowa Koszalińska Kolej Wąskotorowa wchodzi w decydującą fazę największego od dziesięcioleci programu inwestycyjnego. Koszalin prowadzi postępowanie przetargowe mające na celu wyłonienie wykonawcy zadania pn. „Rewitalizacja Koszalińskiej Kolei Wąskotorowej – etap I”. Przedsięwzięcie o całkowitej wartości 22 142 279,45 zł zakłada odnowienie kluczowego odcinka szlaku o prześwicie 1000 mm, przebudowę infrastruktury pasażerskiej oraz renowację historycznego zaplecza technicznego. Planowana rewitalizacja linii kolejowej połączy ochronę XIX-wiecznego dziedzictwa inżynieryjnego z wymogami współczesnego ruchu turystycznego i bezpieczeństwa drogowego.

Warunki przetargu i finansowanie w formule „zaprojektuj i wybuduj”

Za przygotowanie i przeprowadzenie inwestycji odpowiada Gmina Miasto Koszalin, która ogłosiła postępowanie w trybie przetargu nieograniczonego na Platformie e-Zamówienia. Zadanie zostało skonstruowane w formule „zaprojektuj i wybuduj”. Oznacza to, że wybrany wykonawca będzie odpowiadał nie tylko za same roboty budowlano-montażowe, ale również za aktualizację i uzupełnienie dokumentacji projektowej, uzyskanie wymaganych decyzji administracyjnych oraz sprawowanie nadzoru autorskiego. Ze względu na to, że układ torowy wraz z infrastrukturą podlega ochronie prawnej, wszystkie prace będą prowadzone pod ścisłym nadzorem konserwatorskim.

Projekt jest współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach programu Fundusze Europejskie dla Pomorza Zachodniego 2021–2027. Kwota pozyskanego dofinansowania unijnego wynosi 18 820 937,53 zł, co pokrywa blisko 85% wydatków kwalifikowalnych. Na sfinansowanie zamówienia podstawowego w ogłoszonym przetargu samorząd zabezpieczył budżet w wysokości 19 872 358,72 zł.

Dane: BZP / Urząd Miejski w Koszalinie

Termin składania ofert w postępowaniu wyznaczono na 20 października 2026 roku. Komisja przetargowa oceni nadesłane propozycje według trzech kryteriów: ceny (waga 60%), jakości (20%) oraz deklarowanego skrócenia terminu realizacji przedmiotu zamówienia (20%). Maksymalny czas przewidziany na realizację całego cyklu projektowo-budowlanego wynosi 36 miesięcy od dnia podpisania umowy, co oznacza, że finał prac nastąpi pod koniec 2029 roku.

Zakres prac torowych i przebudowa przejazdów kolejowo-drogowych

Pierwszy etap inwestycji obejmuje początkowy fragment trasy o długości około 6,5 km – od stacji Koszalin Wąskotorowy do kilometra 6+355 na szlaku prowadzącym w stronę Świelina i Manowa. W ramach robót torowych przewidziano kompleksową wymianę nawierzchni kolejowej, w tym wyodrębnione zadanie obejmujące odcinek szlaku od km 4+970 do km 6+355. Prace obejmą również wzmocnienie podtorza, wyprofilowanie skarp nasypów oraz oczyszczenie i udrożnienie rowów odwadniających, co pozwoli wyeliminować lokalne podmycia torowiska.

Istotnym elementem z punktu widzenia mieszkańców Koszalina będzie modernizacja przejazdów kolejowo-drogowych zlokalizowanych w granicach administracyjnych miasta. Na skrzyżowaniach linii wąskotorowej z ulicami miejskimi zostanie wymieniona nawierzchnia drogowa i torowa, a wybrane przejazdy zyskają samoczynną sygnalizację świetlną i dźwiękową uruchamianą automatycznie przez nadjeżdżający pociąg.

Dane: BZP / Urząd Miejski w Koszalinie

Oprócz czterech wymienionych w tabeli lokalizacji roboty modernizacyjne obejmą także przejazdy w rejonie ulic Cmentarnej, Dobrzyckiego oraz Gnieźnieńskiej. Podniesienie kategorii zabezpieczeń na skrzyżowaniach pozwoli na płynniejsze prowadzenie ruchu pociągów w tkance miejskiej oraz zwiększy bezpieczeństwo kierowców, pieszych i rowerzystów.

Nowe oblicze stacji Koszalin Wąskotorowy i zabytkowej lokomotywowni

Szeroki front robót zaplanowano na stacji początkowej Koszalin Wąskotorowy oraz na terenie przyległej lokomotywowni. Dwa istniejące perony pasażerskie zostaną przebudowane i w pełni dostosowane do potrzeb osób z niepełnosprawnościami oraz podróżnych o ograniczonej mobilności. Wokół stacji powstanie nowa infrastruktura obsługująca ruch turystyczny: utwardzone drogi wewnętrzne, chodniki, miejsca parkingowe dla samochodów osobowych i autokarów, a także energooszczędne oświetlenie, system odwodnienia terenu oraz monitoring wizyjny.

Szczególne miejsce w harmonogramie prac zajmuje odnowienie historycznych urządzeń zaplecza technicznego. Renowacji poddane zostaną zabytkowa obrotnica kolejowa, żuraw wodny wykorzystywany do obrządzania parowozów oraz kanał techniczny (rewizyjny). Odtworzenie sprawności tych elementów ma kluczowe znaczenie dla codziennej eksploatacji historycznego taboru oraz zachowania autentycznego charakteru stacji.

Od XIX-wiecznej linii gospodarczej do całorocznej atrakcji turystycznej

Koszalińska Kolej Wąskotorowa została oficjalnie oddana do użytku 1 listopada 1898 roku jako AG Kleinbahn Köslin–Natzlaff. Pierwotnie sieć zbudowano o prześwicie 750 mm z myślą o transporcie płodów rolnych, drewna oraz wyrobów z lokalnych cegielni i gorzelni. Po II wojnie światowej szlak znalazł się w strukturach Polskich Kolei Państwowych jako Koszalińska Kolej Dojazdowa, a w latach 50. XX wieku jego torowisko przebudowano na rozstaw 1000 mm, ujednolicając parametry techniczne z sąsiednimi kolejami wąskotorowymi na Pomorzu Zachodnim.

Dnia 27 lipca 2000 roku układ torowy wraz z infrastrukturą został wpisany do rejestru zabytków pod numerem A-50. Mimo ochrony konserwatorskiej w 2001 roku PKP całkowicie zawiesiły ruch pociągów, co doprowadziło do postępującej degradacji i kradzieży elementów torowiska. Przełom nastąpił w 2005 roku dzięki zaangażowaniu lokalnych społeczników, którzy powołali Towarzystwo Koszalińskiej Kolei Wąskotorowej (TKKW). Po trzech latach prac porządkowych i naprawczych, w 2008 roku pociągi ponownie wyjechały na szlak.

Obecnie czynna trasa turystyczna liczy blisko 20 km (dokładnie ok. 19,6 km) i prowadzi z Koszalina przez Manowo (ok. 12 km) do stacji Rosnowo Wąskotorowe, biegnąc wzdłuż doliny rzeki Dzierżęcinki oraz w sąsiedztwie Jeziora Lubiatowskiego i Jeziora Rosnowskiego. Do najcenniejszych jednostek taboru należy parowóz Px48-3901 (nazywany „Zośką”) – jedyna w Polsce czynna lokomotywa parowa przystosowana do toru o szerokości 1000 mm – a także sprowadzone ze Szwajcarii i dostosowane do krajowych przepisów wagony pasażerskie. Dotychczas bieżące remonty szlaku operator realizował głównie dzięki dotacjom celowym Województwa Zachodniopomorskiego (rzędu 200 tys. zł rocznie), odpisom z 1,5% podatku oraz materiałom staroużytecznym pozyskiwanym m.in. przy okazji modernizacji węzła w Mielnie. Rozpoczynająca się inwestycja samorządu Koszalina zapewni zabytkowej kolei trwałą, kompleksowo zmodernizowaną bazę infrastrukturalną na kolejne dekady.