PKP PLK rozpoczyna modernizację trasy Rail Baltica na odcinku Białystok – Knyszyn: linia kolejowa E 75 wkracza w fazę robót

Zarządca infrastruktury kolejowej PKP PLK (PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.) formalnie skierował do fazy realizacji strategiczny projekt modernizacji trasy Białystok – Knyszyn. W ramach tej inwestycji kompleksowo przebudowywana jest linia kolejowa E 75, stanowiąca kluczowy element transeuropejskiego korytarza Rail Baltica. Zadanie obejmuje 22,8 km szlaku i zakłada przekształcenie jednotorowej dotychczas trasy w magistralę dwutorową, dostosowaną do prędkości 200 km/h dla składów pasażerskich. Projekt przeszedł z etapu przygotowania do bezpośredniego wykonawstwa, otwierając zasadniczy front robót budowlanych na północ od stolicy województwa podlaskiego.

Prace na szlaku Białystok – Knyszyn to integralna część szerszego przedsięwzięcia inwestycyjnego o nazwie „Prace na linii E 75 na odcinku Białystok – Suwałki – Trakiszki (granica państwa), etap I odcinek Białystok – Ełk”. Całość tego korytarza podzielono na trzy etapy realizacyjne: Białystok – Knyszyn, Knyszyn – Osowiec oraz Osowiec – Ełk. Wszystkie 9 odcinków kontraktowych wchodzących w skład tego ciągu znajduje się obecnie w trakcie realizacji.

Kontrakt za ponad 4 mld zł netto i konsorcjum wykonawcze

Przejście inwestycji w fazę robót budowlanych jest następstwem sfinalizowania procedur przetargowych. 15 września 2026 r. PKP PLK podpisały kontrakt o wartości przekraczającej 4 mld zł netto (około 5,22 mld zł brutto) na zaprojektowanie wykonawcze oraz realizację robót dla całego blisko 95-kilometrowego ciągu Białystok – Ełk.

Generalnym wykonawcą zadania zostało konsorcjum złożone wyłącznie z polskich przedsiębiorstw branży budowlanej i kolejowej. Liderem grupy jest Track Tec Construction, a partnerami wykonawczymi są INTOP, INTOP Infrastruktura, Unibep S.A. oraz Pomorskie Przedsiębiorstwo Mechaniczno-Torowe (PPM-T). Postępowanie przetargowe charakteryzowało się zastosowaniem rygorystycznych kryteriów formalnych, wykluczających wykonawców i podwykonawców z państw trzecich spoza Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz Unii Europejskiej, co stanowiło element zabezpieczenia łańcucha dostaw dla infrastruktury krytycznej.

Zakres techniczny: linia kolejowa nr 38 i powiązane łącznice

Główny ciężar modernizacji na odcinku Białystok – Knyszyn spoczywa na linii kolejowej nr 38 (odcinek od km ok. 3+591 do km 25+204). Projekt likwiduje dotychczasowe „wąskie gardło” sieci, jakim był pojedynczy tor. Szlak zyska drugi tor z pełną siecią trakcyjną i nowoczesnym systemem sterowania ruchem kolejowym. Po zakończeniu prac pociągi pasażerskie pojadą z prędkością do 200 km/h, natomiast składy towarowe osiągną prędkość do 120 km/h przy podniesieniu dopuszczalnego nacisku na oś, co pozwoli na bezproblemowy przejazd ciężkich pociągów intermodalnych.

Oprócz samej linii nr 38, prace budowlane obejmują także infrastrukturę łącznicową w węźle białostockim. Przebudowie podlegają linie kolejowe nr 515 (odcinek km 1+278 – 1+915) oraz nr 516 (odcinek km 1+383 – 1+917), co umożliwi płynny wyjazd pociągów z kierunku stacji Białystok i Białystok Starosielce w stronę Ełku bez tworzenia zatorów eksploatacyjnych.

Przebudowa stacji i bezkolizyjne skrzyżowania

Projekt gruntownie zmienia układ stacyjny oraz obsługę podróżnych na 22,8-kilometrowej trasie. Prace budowlane obejmują:

• Przebudowę 2 stacji kolejowych: Białystok Starosielce oraz Dobrzyniewo Duże. Jak wynika z mapy inwestycji udostępnionej przez PKP PLK, Dobrzyniewo Duże zostało zakwalifikowane jako nowa stacja kolejowa z układem torowym umożliwiającym wyprzedzanie i krzyżowanie składów.
• Modernizację 3 przystanków osobowych: p.o. Białystok Bacieczki, p.o. Fasty oraz p.o. Borsukówka.

Wszystkie perony zostaną wyposażone w wiaty, system informacji pasażerskiej, nowe oświetlenie oraz udogodnienia dla pasażerów o ograniczonej mobilności (ścieżki dotykowe, pochylnie, windy).

W celu wyeliminowania kolizji z ruchem drogowym i podniesienia bezpieczeństwa, inwestycja likwiduje przejazdy w poziomie szyn. Zamiast nich powstaje rozbudowany pakiet obiektów inżynieryjnych:

• budowa 3 wiaduktów kolejowych,
• budowa 5 wiaduktów drogowych,
• budowa 2 mostów drogowych,
• modernizacja 3 mostów kolejowych,
• budowa 5 oraz modernizacja 1 przejścia pod torami.

Budżet i źródła finansowania inwestycji

Finansowanie odcinka Białystok – Knyszyn opiera się na montażu środków europejskich oraz wkładu krajowego. Głównym instrumentem unijnym jest program „Łącząc Europę” (Connecting Europe Facility – CEF), uzupełniony o alokacje z budżetu państwa w ramach Krajowego Programu Kolejowego.

Dane: PKP PLK — mapa inwestycji

Poziom dofinansowania ze środków Unii Europejskiej w ramach umowy CEF2/033/2023 pokrywa przeważającą część wydatków kwalifikowanych (ponad 85% kwoty bazowej projektu w euro), co odzwierciedla priorytetowy status korytarza E 75 w europejskiej sieci bazowej TEN-T.

Harmonogram i perspektywy dla korytarza Rail Baltica

Zgodnie z zapisami umowy o dofinansowanie CEF, ramy czasowe realizacji projektu dla odcinka Białystok – Knyszyn określono na lata 2025–2028. Równoległe prowadzenie robót na dalszych fragmentach trasy w kierunku Osowca i Ełku pozwoli na spięcie całego korytarza w IV kwartale 2029 roku.

Po zakończeniu wszystkich prac czas przejazdu najszybszych składów pasażerskich między Białymstokiem a Ełkiem skróci się do około 55 minut. Dla transportu dalekobieżnego i międzynarodowego oznacza to diametralną poprawę przepustowości, skrócenie czasu podróży do państw bałtyckich oraz pełną interoperacyjność techniczną polskiego odcinka magistrali Rail Baltica z normami europejskimi.