PKP Polskie Linie Kolejowe zrewitalizują linię kolejową nr 283 na odcinku Zebrzydowa – Żagań

Spółka PKP Polskie Linie Kolejowe realizuje jedną z kluczowych inwestycji infrastrukturalnych w zachodniej Polsce: kompleksową rewitalizację linii kolejowej nr 283 na blisko 45-kilometrowym odcinku Zebrzydowa – Żagań. Projekt ten, prowadzony w formule „zaprojektuj i wybuduj”, przywraca funkcjonalność szlakowi łączącemu województwo dolnośląskie z lubuskim, który przez wiele lat pozostawał nieprzejezdny, a na znacznych fragmentach został fizycznie zdekapitalizowany lub rozebrany. Inwestycja finansowana jest bezpośrednio z budżetu Ministerstwa Obrony Narodowej (MON), stanowiąc newralgiczny element krajowego i sojuszniczego systemu logistyki militarnej.

Strategiczny szlak o znaczeniu obronnym i regionalnym

Zasadniczym impulsem do przywrócenia parametrów eksploatacyjnych na odcinku Zebrzydowa – Żagań są wymogi obronności państwa. Linia kolejowa nr 283 na tym fragmencie zapewnia bezpośrednią obsługę transportową Ośrodka Szkolenia Poligonowego Wojsk Lądowych Żagań-Świętoszów oraz garnizonu Świętoszów, będącego bazą 10. Brygady Kawalerii Pancernej im. gen. broni Stanisława Maczka. Trasa umożliwia sprawny przerzut ciężkich jednostek pancernych i zmechanizowanych Wojska Polskiego oraz sojuszniczych kontyngentów NATO bez konieczności nadmiernego obciążania regionalnej sieci drogowej ponadnormatywnymi transportami kołowymi.

Poza wymiarem obronnym rewitalizowana trasa ma istotne znaczenie dla lokalnej gospodarki. W rejonie stacji Osiecznica Kliczków funkcjonują zakłady wydobycia i przetwórstwa piasków kwarcowych oraz surowców mineralnych, dla których sprawny transport kolejowy stanowi podstawę łańcucha dostaw do odbiorców hutniczych i budowlanych w całym kraju.

Zakres techniczny i parametry modernizowanego szlaku

Prace budowlane na linii nr 283 obejmują kompleksową wymianę nawierzchni torowej wraz ze wzmocnieniem podtorza i odwodnieniem na całej długości blisko 45 km. Projekt przewiduje modernizację licznych obiektów inżynieryjnych: mostów, wiaduktów kolejowych i drogowych oraz przepustów, które dostosowywane są do współczesnych norm obciążeniowych.

Docelowe parametry techniczne linii obejmują:

• Prędkość maksymalną pociągów: 80 km/h (dla składów towarowych i pasażerskich),
• Dopuszczalny nacisk osi na tor: 221 kN/oś (standard umożliwiający prowadzenie ciężkich składów wojskowych i towarowych),
• Montaż nowoczesnych komputerowych urządzeń sterowania ruchem kolejowym (SRK) oraz instalację cyfrowych systemów łączności i telekomunikacji kolejowej,
• Przebudowę przejazdów kolejowo-drogowych wraz z montażem samoczynnych sygnalizacji przejazdowych i rogatek,
• Modernizację układów stacyjnych i przystanków, m.in. Zebrzydowa, Świętoszów oraz Osiecznica Kliczków, z budową peronów oraz ramp przeładunkowych przystosowanych do sprzętu wojskowego.

Finanse i wykonawstwo: ewolucja kontraktu i najnowsze zmiany umowy

Generalnym wykonawcą inwestycji jest konsorcjum firm w składzie: Infra SILESIA S.A. z Rybnika (lider konsorcjum) oraz Przedsiębiorstwo Inżynierii Budowlanej KOPACKI Sp. z o.o. z Poznania (partner konsorcjum). Pierwotna umowa na realizację zadania została podpisana 14 września 2022 roku po przeprowadzeniu procedury przetargowej z aukcją elektroniczną.

W toku prac projektowych i wykonawczych zidentyfikowano konieczność rozszerzenia zakresu rzeczowego, m.in. o dodatkowe prace wzmacniające obiekty inżynieryjne, korekty geometrii toru oraz rozbudowę aplikacji systemów sterowania ruchem. Skutkowało to podpisaniem aneksów zwiększających wartość kontraktu o ponad 50 mln zł netto oraz wydłużeniem pierwotnego harmonogramu. W październiku 2026 roku PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. opublikowały w Biuletynie Zamówień Publicznych (BZP) kolejne ogłoszenie o zmianie umowy, precyzujące rozliczenia i warunki realizacji zadania.

Dane: PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., Biuletyn Zamówień Publicznych, Rynek Kolejowy

Etapy realizacji i perspektywy: od przejezdności do powrotu pociągów

Inwestycja prowadzona jest etapowo. Kluczowym kamieniem milowym było oddanie do eksploatacji 20 marca 2026 roku odcinka Osiecznica Kliczków – Żagań, co przywróciło techniczną przejezdność na północnym fragmencie szlaku. Obecnie intensywne roboty koncentrują się na odcinku Zebrzydowa – Osiecznica Kliczków oraz w rejonie węzła Zebrzydowa i stacji Świętoszów. Zakończenie całości prac budowlano-montażowych i odbiorowych zaplanowano na III kwartał 2027 roku.

Choć rewitalizacja prowadzona jest ze środków obronnych, odtworzona infrastruktura stwarza realną perspektywę wznowienia regularnych przewozów pasażerskich. Samorządy województw dolnośląskiego i lubuskiego deklarują zainteresowanie uruchomieniem połączeń regionalnych łączących Bolesławiec i Zebrzydową z Żaganiem oraz Zieloną Górą. PKP Polskie Linie Kolejowe uwzględniają także możliwość przyszłej elektryfikacji tego korytarza w ramach długofalowej koncepcji tzw. Magistrali Zachodniej.

Warto odnotować, że prowadzona przez PKP PLK odbudowa odcinka Zebrzydowa – Żagań to niezależne zadanie od działań Dolnośląskiej Służby Dróg i Kolei (DSDiK), która odpowiada za przejęty przez samorząd południowy fragment linii nr 283 (Jelenia Góra – Lwówek Śląski, tzw. Kolej Doliny Bobru). O ile tam trwają dopiero prace przygotowawcze, o tyle na odcinku Zebrzydowa – Żagań zaawansowane roboty budowlane zmierzają do pełnego przywrócenia ruchu pociągów w 2027 roku.