Centralny Port Komunikacyjny wybuduje sieć trakcyjną na linii kolejowej nr 85 Warszawa – Łódź

Spółka Centralny Port Komunikacyjny uruchomiła strategiczne postępowanie przetargowe na zaprojektowanie i budowę infrastruktury podsystemu „Energia”, której zasadniczym elementem będzie nowa sieć trakcyjna na odcinku Warszawa – Łódź. Nowo budowana linia kolejowa nr 85, stanowiąca pierwszy i najważniejszy odcinek polskiego korytarza Kolei Dużych Prędkości (KDP) typu „Y”, zostanie wyposażona w standard zasilania prądem przemiennym 2×25 kV AC, dotychczas niestosowany na krajowej sieci kolejowej. Realizacja inwestycji w formule dialogu konkurencyjnego pozwoli na osiąganie przez pociągi pasażerskie prędkości projektowej rzędu 350 km/h, skracając czas bezpośredniego przejazdu ze stolicy do Łodzi do około 40–45 minut.

Dwuetapowa formuła i podział zamówienia na linii nr 85

Postępowanie sektorowe prowadzone przez inwestora zostało podzielone na dwa komplementarne zakresy terytorialne, co ułatwia zarządzanie harmonogramem oraz etapowanie prac budowlano-montażowych:

• Zakres podstawowy: obejmuje opracowanie dokumentacji projektowej i kompleksowe wykonanie robót budowlanych na odcinku od miejscowości Kotowice (w gminie Brwinów), poprzez węzeł kolejowy w rejonie projektowanego lotniska CPK, aż do wpięcia w węzeł łódzki i stację Łódź Fabryczna.
• Prawo opcji: przewiduje objęcie identycznym zakresem prac wdrożeniowych fragmentu trasy pomiędzy stacją Warszawa Zachodnia a Kotowicami.

Przedmiot zamówienia obejmuje nie tylko fizyczne wywieszenie przewodów jezdnych i lin nośnych o podwyższonej wytrzymałości mechanicznej, lecz także budowę kompletnej infrastruktury towarzyszącej podsystemu „Energia”. Wyłoniony wykonawca wybuduje kabiny autotransformatorowe (AT), zainstaluje zaawansowany system zdalnego sterowania łącznikami sieci trakcyjnej oraz zrealizuje przebudowy układów zasilania w newralgicznych punktach styku z infrastrukturą zarządzaną przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Wybór trybu dialogu konkurencyjnego pozwala zamawiającemu doprecyzować optymalne rozwiązania inżynieryjne z czołowymi konsorcjami wykonawczymi jeszcze przed złożeniem ostatecznych ofert cenowych.

Rewolucja technologiczna: zasilanie 2×25 kV AC w polskich realiach

Decyzja o wdrożeniu systemu 2×25 kV AC o częstotliwości 50 Hz stanowi technologiczny przełom w polskim kolejnictwie. Eksploatowany obecnie standard prądu stałego 3 kV DC nakłada nieprzekraczalne bariery fizyczne: przy prędkościach przekraczających 200–250 km/h pobór prądu przez składy dużej mocy powoduje ogromne straty przesyłowe, nadmierne nagrzewanie przewodów oraz drastyczne spadki napięcia. Wymuszałoby to instalowanie podstacji trakcyjnych co kilka kilometrów oraz stosowanie bardzo ciężkich, wieloprzewodowych sieci jezdnych.

Zastosowanie prądu przemiennego eliminuje te ograniczenia. W układzie 2×25 kV energia przesyłana jest wzdłuż szlaku za pośrednictwem linii zasilającej o napięciu 50 kV pomiędzy przewodem jezdnym a przewodem zasilającym (+25 kV i -25 kV względem szyn). Rozmieszczone wzdłuż torowiska autotransformatory bilansują obciążenie, obniżając napięcie do 25 kV bezpośrednio w strefie odbioru przez pantograf pociągu. Stabilność zasilania całego układu zabezpieczają umowy zawarte przez CPK z Polskimi Sieciami Elektroenergetycznymi (PSE) – nowe podstacje trakcyjne (m.in. w rejonie lotniska oraz w miejscowości Dmosin) zostaną przyłączone bezpośrednio do sieci przesyłowej najwyższych napięć 400 kV i 220 kV.

Dopiero tak zaprojektowany układ elektroenergetyczny gwarantuje, że budowana w Polsce kolej dużych prędkości osiągnie pełną interoperacyjność z zachodnioeuropejskimi magistralami dużych prędkości.

Dane: Centralny Port Komunikacyjny sp. z o.o.

Koordynacja z systemami KSRK i robotami torowymi

Budowa sieci trakcyjnej nie jest prowadzona w próżni inżynieryjnej. Konstrukcja sieci jezdnej i układu zasilania wymaga ścisłej integracji z pozostałymi podsystemami kolejowymi. Równolegle z postępowaniem elektroenergetycznym spółka prowadzi procedury przetargowe na komputerowe systemy KSRK, które obejmują urządzenia sterowania ruchem, nastawnice elektroniczne, liczniki osi oraz nadrzędne systemy zarządzania ruchem TMS i CTC, połączone z cyfrowym standardem ERTMS/ETCS poziomu 2.

Jednocześnie procedowane są postępowania na realizację samej podbudowy torowej dla newralgicznych fragmentów linii nr 85, w tym 13-kilometrowego odcinka Kotowice – Węzeł Lotnisko, w którym udziałem w dialogu zainteresowało się sześć konsorcjów budowlanych (m.in. Budimex, Torpol, ZUE, Trakcja, Mostostal Warszawa i Gülermak). Zsynchronizowanie harmonogramów robót ziemnych, układania torowisk, montażu słupów trakcyjnych oraz instalacji teletechniki pozwoli uniknąć kolizji wykonawczych na placu budowy.

Harmonogram prac i perspektywy rynkowe do 2035 roku

Zgodnie z przyjętym harmonogramem rządowego programu „Polska w 100 minut”, linia kolejowa nr 85 na odcinku z Warszawy do Łodzi ma zostać oddana do komercyjnej eksploatacji w 2032 roku, równocześnie z uruchomieniem węzła lotniskowego CPK. Podróż ze stacji Warszawa Centralna na nowe lotnisko zajmie około 15 minut, a do centrum Łodzi nieco ponad 40 minut, co stanowi skrócenie obecnego czasu przejazdu niemal o połowę. W tunelu dalekobieżnym pod Łodzią pociągi poruszać się będą z prędkością eksploatacyjną do 200 km/h.

W kolejnym etapie, przewidzianym do realizacji do 2035 roku, strategiczne linie kolejowe nr 85 i 86 połączą stolicę z Wrocławiem (czas podróży skróci się do 1 godziny i 40 minut) oraz z Poznaniem (do około 1 godziny i 40 minut). Z punktu widzenia branży budownictwa kolejowego przetarg na sieć trakcyjną linii nr 85 otwiera całkowicie nowy rynek specjalistycznych robót elektroenergetycznych w Polsce, wymuszając transfer unijnych technologii wysokonapięciowych i budując trwałe kompetencje krajowych kadr inżynieryjnych.