Centralny Port Komunikacyjny zrealizuje systemy dla linii kolei dużych prędkości nr 85 i 86

Spółka Centralny Port Komunikacyjny (CPK) wkroczyła w kluczowy etap wdrażania technologii cyfrowych i automatyki kolejowej, ogłaszając strategiczne postępowanie sektorowe na zaprojektowanie, budowę i wyposażenie systemów dla nowo powstających tras. Przedsięwzięcie obejmuje linie kolejowe 85 i 86, które stanowią główną oś korytarza transportowego tzw. „igreka”, łączącego docelowo Warszawę, Łódź, Wrocław oraz Poznań. Projekt i budowa systemów sterowania ruchem dla linii kolei dużych prędkości to strategiczne przedsięwzięcie infrastruktury kolejowej, przesądzające o bezpieczeństwie prowadzenia ruchu z prędkościami przekraczającymi 300 km/h, przepustowości całego węzła przesiadkowego oraz pełnej interoperacyjności z systemami europejskimi.

Procedura prowadzona jest pod numerem referencyjnym FZA.2510.25.2026/ANW/53 w trybie dialogu konkurencyjnego. Zastosowanie tej formuły wynika ze złożoności technologicznej zamówienia, które łączy twardą infrastrukturę przytorową z zaawansowanym oprogramowaniem do zarządzania ruchem szynowym w czasie rzeczywistym. Zamówienie obejmuje branżę komputerowych systemów kierowania i sterowania ruchem kolejowym (KSRK), teletechnikę oraz powiązane zasilanie elektroenergetyczne nietrakcyjne.

Dwuetapowa architektura zamówienia: podział na warstwę obiektową i cyfrową

Aby precyzyjnie zaadresować specyfikę rynku automatyki szynowej, inwestor podzielił realizację zadań na dwa komplementarne pakiety wykonawcze. Takie podejście umożliwia zaangażowanie wyspecjalizowanych konsorcjów w odrębnych warstwach funkcjonalnych infrastruktury.

Pierwszy pakiet dotyczy instalacji urządzeń bezpośrednio w terenie oraz w obiektach nastawni. Odpowiada on za warstwę fizyczną i zależnościową bezpieczeństwa ruchu. Zadaniem wykonawcy będzie dostawa i montaż nowoczesnych nastawnic elektronicznych, urządzeń kontroli niezajętości torów i rozjazdów opartych na wielopunktowych licznikach osi, napędów zwrotnicowych przystosowanych do rozjazdów o wysokich promieniach skrętu, a także sygnalizatorów przytorowych. Pakiet obejmuje również instalację urządzeń detekcji stanów awaryjnych taboru (dSAT), które monitorują temperaturę łożysk i dynamikę kół przejeżdżających składów.

Drugi pakiet koncentruje się na warstwie nadrzędnej i cyfrowej. Jego przedmiotem jest stworzenie oraz uruchomienie wielopoziomowego systemu zarządzania ruchem kolejowym TMS (Traffic Management System) zintegrowanego ze środowiskiem zdalnego sterowania ruchem CTC (Centralized Traffic Control). Architektura ta zakłada rezygnację z tradycyjnych nastawni lokalnych na rzecz kilku scentralizowanych centrów dyspozytorskich. Wdrażane systemy KSRK będą bezpośrednio zintegrowane z europejskim systemem sterowania pociągiem ERTMS/ETCS poziomu 2 oraz nowoczesną łącznością cyfrową, umożliwiając automatyczne przekazywanie zezwoleń na jazdę bezpośrednio do kabiny maszynisty.

Korytarze magistralne: zasięg prac na liniach nr 85 i 86

Prace projektowo-budowlane objęte zamówieniem zabezpieczają ciągłość automatyki na newralgicznych ciągach transportowych w centralnej i zachodniej Polsce. W ramach linii kolejowej nr 85 inwestycja obejmuje odcinki:

• Warszawa Zachodnia – Kotowice,
• Kotowice – Łódź Fabryczna (wraz z łącznicą Parzniew – Kotowice),
• Łódź Retkinia – Sieradz Północny.

Na obszarze węzła łódzkiego systemy zostaną zintegrowane z czterokilometrowym tunelem dalekobieżnym pod centrum Łodzi, gdzie ze względów bezpieczeństwa i geometrii łuków prędkość eksploatacyjna pociągów wyniesie do 200 km/h.

Z kolei na linii kolejowej nr 86 zakres podstawowy zamówienia obejmuje odcinek od stacji Sieradz Północny przez Kępno do stacji Bierutów. Postępowanie przewiduje także prawo opcji, w ramach którego zamawiający może zlecić wyposażenie w tożsame systemy odcinka od Bierutowa przez Czernicę Wrocławską aż do stacji Wrocław Główny. Zapewni to spójny ciąg technologiczny od stolicy po Dolny Śląsk.

Zestawienie parametrów technicznych i rewolucja w zasilaniu 2×25 kV AC

Wdrażane parametry geometryczne i zasilania nie mają odpowiednika na istniejącej sieci kolejowej w kraju. Osiągnięcie prędkości powyżej 250 km/h wymusiło odejście od stosowanego powszechnie w Polsce prądu stałego 3 kV DC na rzecz standardu europejskich magistrali dużych prędkości – prądu przemiennego 2×25 kV AC (50 Hz).

Bezpośrednią konsekwencją tej zmiany jest prowadzona równolegle inwestycja, w ramach której powstanie nowa sieć trakcyjna, wyposażona w autotransformatory i zasilana z podstacji wpiętych wprost do sieci przesyłowej Polskich Sieci Elektroenergetycznych o napięciu 400 kV i 220 kV. Porównanie podstawowych założeń technicznych dla obu korytarzy przedstawia poniższe zestawienie:

Dane: Centralny Port Komunikacyjny sp. z o.o.

Rynek wykonawców, rozstrzygnięcia w KIO i harmonogram do 2035 roku

Skala i technologiczne zaawansowanie projektu wywołały dużą aktywność czołowych dostawców automatyki szynowej w Europie. W toku procedury dialogu konkurencyjnego doszło do postępowań odwoławczych przed Krajową Izbą Odwoławczą (KIO). Odwołania dotyczące zapisów specyfikacji warunków zamówienia złożyły podmioty Alstom Polska S.A., Zakłady Automatyki „Kombud” S.A., Kyosan Europe sp. z o.o. oraz Hitachi Rail GTS Polska sp. z o.o. (sprawy pod sygnaturami KIO 3445/26, KIO 3441/26 oraz KIO 3377/26). Wszystkie postępowania odwoławcze zakończyły się wydaniem postanowień o umorzeniu, po tym jak inwestor dokonał korekt i doprecyzowania wymagań technicznych. Zgodnie z aktualnym harmonogramem termin składania ofert wyznaczono na 27 października 2026 roku na godzinę 12:00.

Projektowane systemy stanowią fundament nowej siatki połączeń kolejowych. Zgodnie z przyjętymi kamieniami milowymi, linia nr 85 na trasie Warszawa – Łódź ma zostać oddana do użytku w 2032 roku, w tym samym czasie co nowy port lotniczy. Podróż między stolicą a Łodzią skróci się wówczas do 40–45 minut (z obecnych ok. 75 minut), a czas dojazdu z Warszawy Centralnej do stacji CPK wyniesie około 15 minut. Z kolei uruchomienie linii nr 86 w 2035 roku umożliwi pokonanie trasy z Warszawy do Wrocławia w czasie 1 godziny i 40 minut. W ten sposób powstająca kolej dużych prędkości trwale zintegruje główne ośrodki akademickie i gospodarcze centralnej oraz południowo-zachodniej Polski.