PKP PLK rozpoczyna prace na odcinku Osowiec – Ełk w ciągu korytarza Rail Baltica
Spółka PKP PLK skierowała do fazy bezpośredniej realizacji kolejny strategiczny kontrakt na północno-wschodnim szlaku magistrali Rail Baltica. Projekt obejmujący odcinek Osowiec – Ełk, przez który przebiega międzynarodowa linia kolejowa E 75, oficjalnie przeszedł ze stanu przygotowania do fazy realizacji robót budowlanych. Inwestycja prowadzona w śladzie szlaku, jakim jest linia kolejowa nr 38, oznacza gruntowną modernizację 37,7 km torowiska i stanowi kluczowy element domykania korytarza transportowego łączącego Polskę z krajami bałtyckimi w standardzie Transeuropejskiej Sieci Transportowej (TEN-T).
Kompleksowy zakres robót na 37,7 km linii kolejowej nr 38
Prace budowlane na odcinku Osowiec – Ełk obejmują pełną wymianę nawierzchni torowej, podtorza oraz rozbudowę układu do standardu dwutorowego. Zakres inwestycji koordynowanej przez PKP PLK koncentruje się na likwidacji dotychczasowych „wąskich gardeł”, które ograniczały przepustowość jednotorowej dotąd trasy.
Projekt przewiduje szeroko zakrojone prace kubaturowe i infrastrukturalne na punktach odprawy podróżnych:
- kompleksową przebudowę 3 stacji kolejowych (w tym stacji Osowiec i stacji Grajewo),
- gruntowną modernizację 4 przystanków kolejowych (m.in. Ruda, Prostki oraz Lipińskie Małe),
- dostosowanie wszystkich peronów do potrzeb osób o ograniczonej możliwości poruszania się poprzez montaż pochylni, wind, ścieżek naprowadzających i czytelnego systemu informacji pasażerskiej,
- wdrożenie zaawansowanych systemów sterowania ruchem, w tym montaż nowoczesnych komputerowych urządzeń SRK,
- całkowitą wymianę sieci trakcyjnej oraz budowę nowej sieci nad dobudowywanymi torami projektowanymi,
- likwidację tradycyjnych przejazdów kolejowo-drogowych w poziomie szyn i zastąpienie ich skrzyżowaniami dwupoziomowymi (wiaduktami drogowymi oraz podziemnymi przejściami dla pieszych), co radykalnie podniesie poziom bezpieczeństwa ruchu kolejowego i kołowego.
Nowe parametry techniczne i tabela prędkości
Modernizacja infrastruktury technicznej na odcinku Osowiec – Ełk przyniesie zasadniczą zmianę parametrów eksploatacyjnych zarówno dla przewoźników dalekobieżnych, jak i towarowych operatorów logistycznych. Dopuszczalny nacisk osi zostanie podniesiony do poziomu 221 kN, a infrastruktura stacyjna umożliwi płynne prowadzenie pociągów towarowych o standardowej długości europejskiej do 740 m.
Najbardziej widocznym dla pasażerów efektem inwestycji będzie podniesienie dopuszczalnych prędkości maksymalnych:
| Kategoria ruchu | Prędkość przed modernizacją | Prędkość po modernizacji |
|---|---|---|
| Pociągi pasażerskie | 120 km/h | 200 km/h |
| Pociągi towarowe | 100 km/h | 120 km/h |
Dane: PKP PLK
Osiągnięcie docelowej prędkości 200 km/h przez pociągi pasażerskie będzie możliwe po wdrożeniu cyfrowego systemu sterowania ruchem ETCS poziom 2, którego instalacja realizowana jest w ramach komplementarnego, odrębnego przedsięwzięcia technologicznego.
Budżet i źródła finansowania
Przedsięwzięcie posiada zabezpieczone wieloźródłowe finansowanie unijne oraz krajowe. Głównym filarem wsparcia jest europejski instrument „Łącząc Europę” (Connecting Europe Facility – CEF), dedykowany priorytetowym korytarzom transportowym.
Zgodnie z dokumentacją projektu parametry finansowe kształtują się następująco:
- Całkowity koszt realizacji projektu: 335 294 117,65 EUR (na podstawie GRANT AGREEMENT Project 101122864 — 22-PL-TG-Osowiec – Ełk z dnia 16 października 2023 r.),
- Wartość dofinansowania z Unii Europejskiej (CEF): 285 000 000,00 EUR,
- Całkowita wartość projektu w planie krajowym: 1 571 052 936,23 PLN (na podstawie Aktualizacji Szczegółowego Planu Realizacji Krajowego Programu Kolejowego do 2030 roku z dnia 14 listopada 2023 r.),
- Wartość dofinansowania z budżetu państwa: 269 652 922,52 PLN.
Zgodnie z zapisami umowy grantowej ramy czasowe przedsięwzięcia wyznaczono na okres od stycznia 2024 roku do grudnia 2027 roku.
Miejsce odcinka w magistrali Białystok – Ełk
Odcinek Osowiec – Ełk o długości 37,7 km stanowi trzecią, zamykającą część większego ciągu inwestycyjnego Białystok – Ełk (o łącznej długości niemal 95 km), w skład którego wchodzą również zadania Białystok – Knyszyn oraz Knyszyn – Osowiec. Całość robót budowlanych na tym magistralnym szlaku powierzono konsorcjum wykonawczemu z liderem Track Tec Construction na czele, przy udziale spółek Intop, Unibep oraz Pomorskiego Przedsiębiorstwa Mechaniczno-Torowego.
Przejście odcinka Osowiec – Ełk do etapu realizacji robót to kluczowy krok w integracji polskiej sieci kolejowej z korytarzem Morze Północne – Bałtyk. Po zakończeniu wszystkich prac i certyfikacji interoperacyjności czas przejazdu najszybszych składów pasażerskich pomiędzy Białymstokiem a Ełkiem ulegnie skróceniu z dotychczasowych ponad 90 minut do około 55 minut.
