Świętokrzyskie Centrum Onkologii: budowa i wyposażenie Centrum Badań Molekularnych w Kielcach

Świętokrzyskie Centrum Onkologii w Kielcach wkracza w decydującą fazę realizacji strategicznej inwestycji biomedycznej, która połączy wielkoskalową diagnostykę nowotworów z wytwarzaniem leków w standardzie farmaceutycznym. Projekt pod oficjalną nazwą „Budowa i wyposażenie Centrum Badań Molekularnych (CBM) Świętokrzyskiego Centrum Onkologii w Kielcach” to przedsięwzięcie o całkowitej wartości 176 053 910,93 zł. Na terenie kampusu szpitalnego powstanie placówka zintegrowana ze strukturami leczniczymi, pozwalająca na projektowanie i aplikację zaawansowanych terapii komórkowych bezpośrednio przy łóżku pacjenta.

Przedsięwzięcie uzyskało kluczowe wsparcie ze środków unijnych w ramach programu Fundusze Europejskie dla Świętokrzyskiego 2021–2027 (Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego), które wynosi blisko 141 mln zł. Pozostała część kwoty, przekraczająca 35 mln zł, została zabezpieczona jako wkład własny przez Samorząd Województwa Świętokrzyskiego. Zgodnie z założeniami nowo powstające Centrum Badań Molekularnych ma rozpocząć pełną działalność operacyjną w połowie 2029 roku.

Zakres inwestycji i infrastruktura kampusu przy ulicy Artwińskiego

Nowy budynek laboratoryjno-produkcyjny zostanie zlokalizowany na działkach ewidencyjnych nr 931/14 oraz 931/10, w rejonie skrzyżowania ulic Jana Kamińskiego i Prezydenta Stefana Artwińskiego w Kielcach. Obiekt powstaje w bezpośrednim sąsiedztwie istniejącego kompleksu klinicznego, z którym zostanie połączony nadziemnym, ogrzewanym łącznikiem komunikacyjnym. Taki układ architektoniczny umożliwi sprawny i bezpieczny transport pobranego od pacjentów materiału biologicznego oraz gotowych preparatów bez konieczności opuszczania strefy szpitalnej.

Prace budowlane obejmują nie tylko sam gmach laboratoryjny, lecz także pełną infrastrukturę towarzyszącą. W ramach zamówienia zaplanowano wybudowanie dedykowanej stacji transformatorowej wraz z agregatorownią gwarantującą bezprzerwowe zasilanie urządzeń chłodniczych i aparatury badawczej. Powstanie również zewnętrzny zbiornik ciekłego azotu o pojemności do 30 m³, stanowiący kluczowy element kriobanków przechowujących komórki macierzyste i tkanki w temperaturach poniżej -150°C. Inwestycję uzupełnią wiata śmietnikowa dla odpadów medycznych, drogi dojazdowe, ciągi piesze oraz zintegrowane przyłącza mediów.

Trzy filary Centrum Badań Molekularnych: od genomiki po farmację komórkową

Struktura merytoryczna ośrodka została zaprojektowana w oparciu o trzy komplementarne jednostki, które tworzą zamknięty cykl medycyny personalizowanej:

1. Centrum Badań Kompleksowego Profilowania Molekularnego Nowotworów – jednostka odpowiedzialna za wielkoskalowe analizy genomowe, transkryptomiczne i proteomiczne komórek nowotworowych. W jej ramach działający dotychczas w szpitalu Zakład Diagnostyki Molekularnej zyska nowoczesną przestrzeń o powierzchni użytkowej ok. 500 m² (wobec dotychczasowych 245 m²), co pozwoli zwielokrotnić liczbę wykonywanych sekwencjonowań nowej generacji (NGS).
2. Centrum Inżynierii Genetycznej – zaplecze laboratoryjne dedykowane modyfikacjom genetycznym, w tym opracowywaniu i namnażaniu wektorów wirusowych zdolnych do precyzyjnego reprogramowania komórek układu odpornościowego pacjenta.
3. Centrum Eksperymentalnych Terapii Komórkowych – certyfikowana wytwórnia produktów leczniczych terapii zaawansowanej (ATMP – Advanced Therapy Medicinal Products). Wydzielona część produkcyjna będzie funkcjonować w reżimie Dobrej Praktyki Wytwarzania (GMP – Good Manufacturing Practice) z rygorystycznie kontrolowanymi strefami czystości powietrza (cleanrooms). Wytwarzane tu będą limfocyty CAR-T, komórki NK-CAR oraz preparaty oparte na limfocytach naciekających guz (TILs).

Wizja wdrożona przez prof. dr. hab. n. med. Stanisława Góździa zakłada przekształcenie jednostki w nowoczesną wytwórnię farmaceutyczną działającą w bezpośrednim powiązaniu z oddziałami onkologii klinicznej i hematologii.

Warunki przetargu, kryteria wyboru i harmonogram realizacji

Postępowanie na realizację zadania ogłoszono w Biuletynie Zamówień Publicznych w formule „buduj”, bazując na przygotowanym wcześniej projekcie budowlanym i wykonawczym. Do udziału w postępowaniu zamawiający wymagał wniesienia wadium w wysokości 1 980 000 zł. Postępowanie prowadzone jest w procedurze przetargu nieograniczonego o wartości przekraczającej progi unijne.

Ocena złożonych ofert opiera się na dwóch mierzalnych kryteriach: cenie o wadze 60% (maksymalnie 60 punktów) oraz okresie gwarancji jakości na wykonane roboty o wadze 40% (maksymalnie 40 punktów). Zamawiający określił minimalny wymagany okres gwarancji na 60 miesięcy, przyznając najwyższą liczbę punktów ofertom deklarującym 84 miesiące rękojmi i gwarancji.

Wobec wykonawców ubiegających się o kontrakt postawiono rygorystyczne warunki kwalifikacyjne. Podmioty startujące w przetargu musiały udokumentować należyte wykonanie w ciągu minionych 5 lat co najmniej dwóch zadań budowlanych w obiektach użyteczności publicznej o wartości brutto minimum 50 mln zł każde. Co najmniej jedno z tych zadań musiało obejmować wykonanie specjalistycznych pomieszczeń czystych w reżimie GMP. Wymagano również wykazania zdolności kredytowej lub środków finansowych w wysokości co najmniej 20 mln zł. Wyłoniony generalny wykonawca będzie miał 24 miesiące na przeprowadzenie prac budowlano-montażowych od momentu zawarcia umowy.

Przełom kliniczny: tańsze leczenie i dostęp do medycyny precyzyjnej

Budowa CBM odpowiada na jedną z największych barier polskiej onkologii, jaką jest zaporowy koszt i skomplikowana logistyka terapii komórkowych. Komercyjne preparaty CAR-T dostarczane przez międzynarodowe koncerny farmaceutyczne wiążą się z wydatkiem rzędu 1,3–1,7 mln zł za jednostkową terapię, a pobrany od chorego materiał komórkowy musi być transportowany do certyfikowanych laboratoriów w Europie Zachodniej lub Stanach Zjednoczonych. Wytwarzanie leków biologicznych na miejscu, w standardzie akademicko-szpitalnym, pozwala kilkukrotnie obniżyć jednostkowy koszt procedury, a przede wszystkim drastycznie skraca czas oczekiwania na podanie leku.

Dzięki nowej infrastrukturze badawczej Świętokrzyskiego Centrum Onkologii chorzy z regionu świętokrzyskiego i całej Polski zyskają dostęp do wczesnych faz badań klinicznych nad terapiami celowanymi w nowotworach opornych na standardową chemioterapię oraz w rzadkich chorobach autoimmunologicznych. Projekt w Kielcach stawia regionalny ośrodek w czołówce krajowych instytucji wdrażających rozwiązania medycyny translacyjnej.