PKP PLK: linia kolejowa E 75 Knyszyn – Osowiec wchodzi w fazę robót w korytarzu Rail Baltica

Zarządca infrastruktury kolejowej PKP PLK przeniósł do fazy realizacji kolejny strategiczny kontrakt w północno-wschodniej Polsce. Nowoczesna linia kolejowa E 75, stanowiąca kręgosłup międzynarodowego połączenia Rail Baltica, wkracza w etap prac budowlanych na odcinku Knyszyn – Osowiec. Inwestycja obejmuje kompleksową modernizację 35,9 km szlaku linii kolejowej nr 38 w województwie podlaskim, dobudowę drugiego toru oraz podniesienie dopuszczalnej prędkości pociągów pasażerskich do 200 km/h.

Przejście projektu ze stanu przygotowania do bezpośredniej realizacji to kolejny krok w eliminacji tzw. wąskich gardeł na magistrali łączącej Warszawę i Białystok z państwami bałtyckimi. Odcinek przebiegający przez powiat moniecki zyska całkowicie nową nawierzchnię torową, sieć trakcyjną oraz nowoczesne komputerowe systemy sterowania ruchem.

Drugi tor i 200 km/h: zasadnicza zmiana parametrów linii nr 38

Dotychczas szlak między Knyszynem a Osowcem funkcjonował w układzie jednotorowym, co drastycznie ograniczało przepustowość linii kolejowej nr 38 i utrudniało jednoczesne prowadzenie sprawnego ruchu dalekobieżnego, regionalnego oraz ciężkich składów towarowych. Projekt modernizacyjny przewiduje budowę drugiego toru na całej długości trasy, tworząc w pełni dwutorową magistralę przystosowaną do obsługi najcięższego taboru towarowego o nacisku 221 kN na oś i długości pociągów dochodzącej do 750 metrów.

Równolegle z pracami torowymi wdrożony zostanie europejski system zarządzania ruchem kolejowym ETCS poziomu 2. Umożliwi on składom pasażerskim rozwinięcie prędkości 200 km/h, podczas gdy pociągi towarowe pojadą z prędkością do 120 km/h. Skala technicznego skoku została zestawiona poniżej:

Nowa infrastruktura pasażerska: stacje, przystanki i punkt Dziękonie

Modernizacja odcinka Knyszyn – Osowiec oznacza również gruntowną przebudowę strefy obsługi podróżnych. Prace obejmą stacje kolejowe w Knyszynie, Mońkach i Osowcu, a także przystanki osobowe w Zastoczu oraz Goniądzu. Wszystkie perony zostaną podwyższone do standardowej wysokości 76 cm od główki szyny, co ułatwi wsiadanie do pociągów.

Ważnym elementem inwestycji na terenie gminy Mońki jest budowa zupełnie nowego przystanku osobowego Dziękonie. Nowy punkt na mapie kolejowej regionu poprawi dostępność transportu publicznego dla okolicznych mieszkańców. Każdy z modernizowanych peronów zostanie wyposażony w wiaty, ławki, jasne i energooszczędne oświetlenie LED, gabloty informacyjne z rozkładami jazdy oraz elektroniczny system dynamicznej informacji pasażerskiej. Obiekty będą w pełni dostosowane do wytycznych TSI PRM – przewidziano ścieżki dotykowe i pasy ostrzegawcze dla osób niewidomych i niedowidzących, a także bezkolizyjne dojścia w postaci pochylni i wind.

Mosty, wiadukty i rygory ochrony przyrody w rejonie Biebrzy

Ważną częścią robót inżynieryjnych jest eliminacja punktów kolizyjnych między ruchem kolejowym a kołowym. Aby zlikwidować tradycyjne przejazdy w poziomie szyn, zaplanowano budowę 9 bezkolizyjnych skrzyżowań (wiaduktów drogowych) oraz 6 wiaduktów kolejowych. Dla pieszych powstaną 2 nowe przejścia podziemne. Zakres robót mostowych obejmuje ponadto budowę 1 nowego mostu kolejowego oraz kompleksową przebudowę 4 istniejących obiektów.

Szczególne wyzwanie realizacyjne stanowi bezpośrednie sąsiedztwo unikalnych ekosystemów Biebrzańskiego Parku Narodowego. Dokumentacja wykonawcza narzuca rygorystyczne standardy ochrony środowiska naturalnego. W ramach inwestycji powstaną dedykowane przejścia dla małych i dużych zwierząt, zainstalowane zostaną akustyczne ekrany ochronne, a także urządzenia ochrony zwierząt (UOZ), które dźwiękiem płoszą dziką zwierzynę przed nadjeżdżającym pociągiem. W torowisku zamontowane zostaną również izolatory styków szynowych ograniczające drgania.

Kontrakt, wykonawcy i korytarz Rail Baltica

Roboty na odcinku Knyszyn – Osowiec są częścią wielkiego pakietu modernizacji ciągu Białystok – Ełk, na który przetarg rozstrzygnęła spółka PKP PLK. Generalnym wykonawcą robót budowlanych zostało polskie konsorcjum, którego liderem jest Track Tec Construction Sp. z o.o., współpracujące ze spółkami INTOP Warszawa Sp. z o.o., INTOP Infrastruktura Sp. z o.o., Unibep S.A. oraz Pomorskim Przedsiębiorstwem Mechaniczno-Torowym Sp. z o.o. (PPM-T). Wartość całego kontraktu na trasę Białystok – Ełk wynosi 4,24 mld zł netto (ponad 5,22 mld zł brutto), z terminem ukończenia robót w 2029 roku.

Projekt korzysta ze znacznego dofinansowania ze środków Unii Europejskiej w ramach Instrumentu „Łącząc Europę” (Connecting Europe Facility – CEF) na lata 2021–2027, z którego na sam odcinek Knyszyn – Osowiec pozyskano dofinansowanie w wysokości ok. 294 mln euro, uzupełnione środkami budżetu państwa w ramach zaktualizowanego Krajowego Programu Kolejowego (KPK).

Odcinek Knyszyn – Osowiec stanowi centralny fragment modernizowanej linii nr 38. Od strony południowej płynnie nawiązuje do trwających robót w ramach odcinka Białystok – Knyszyn, gdzie modernizacją objęto 22,8 km szlaku. Z kolei w kierunku północnym kontynuację stanowi przedsięwzięcie na odcinku Osowiec – Ełk. Po sfinalizowaniu wszystkich etapów prac czas przejazdu najszybszych pociągów między Białymstokiem a Ełkiem skróci się do ok. 55 minut, trwale integrując polską sieć kolejową z europejskim korytarzem transportowym.