PKP Polskie Linie Kolejowe zainstalują system ERTMS/ETCS na odcinku Sosnowiec Jęzor – Kraków Główny

Zarządca narodowej infrastruktury kolejowej, spółka PKP Polskie Linie Kolejowe, ogłosił przetarg na zaprojektowanie i wdrożenie nowoczesnego systemu ERTMS/ETCS poziomu 2 na kluczowym odcinku magistrali E30 łączącym stację Sosnowiec Jęzor z Krakowem Głównym. Przedsięwzięcie stanowi kolejny fundamentalny etap cyfryzacji szlaków kolejowych spinających konurbację górnośląską z Krakowskim Obszarem Metropolitalnym. Wprowadzenie europejskich standardów sterowania ruchem na liniach kolejowych nr 133 i 134 ma na celu nie tylko podniesienie przepustowości trasy, po której pociągi pasażerskie poruszają się z prędkością do 160 km/h, ale przede wszystkim stworzenie zautomatyzowanego systemu bezpieczeństwa minimalizującego ryzyko kolizji i wypadków.

Cyfrowy skok na magistrali E30: rola ERTMS/ETCS poziomu 2

Korytarz kolejowy łączący Śląsk z Małopolską należy do najbardziej obciążonych ciągów transportowych w kraju. Każdej doby korzystają z niego setki pociągów dalekobieżnych, regionalnych oraz towarowych przewożących ładunki w relacjach wschód-zachód. Po zrealizowanej w minionych latach gruntownej modernizacji układów torowych i sieci trakcyjnej, instalacja urządzeń ERTMS/ETCS poziomu 2 (European Rail Traffic Management System / European Train Control System) stanowi domknięcie wieloletniego procesu transformacji tej magistrali.

System poziomu 2 opiera się na ciągłym nadzorze nad ruchem pociągu przy wykorzystaniu cyfrowej łączności radiowej GSM-R oraz zamontowanych w torowisku pasywnych nadajników zwanych eurobalisami. Informacje o dozwolonej prędkości, profilu trasy i odległości do kolejnego punktu zatrzymania są na bieżąco przesyłane z radiowego centrum sterowania (Radio Block Centre – RBC) bezpośrednio na pulpit maszynisty. W praktyce oznacza to wprowadzenie tzw. sygnalizacji kabinowej. Jeżeli maszynista z jakiegokolwiek powodu zignoruje ograniczenie prędkości lub zbliży się ze zbyt dużą prędkością do semafora nadającego sygnał „Stój”, system automatycznie przejmuje kontrolę nad składem i inicjuje procedurę nagłego hamowania. Ogranicza to niemal do zera wpływ błędu ludzkiego na bezpieczeństwo ruchu.

Zakres techniczny robót na liniach kolejowych nr 133 i 134

Inwestycja obejmuje swym zasięgiem ciąg komunikacyjny o długości ponad 62 kilometrów. Prace montażowe i wdrożeniowe skupią się na dwóch bezpośrednio połączonych ze sobą szlakach. Głównym korytarzem jest linia kolejowa nr 133 (łącząca Dąbrowę Górniczą Ząbkowice z Krakowem Głównym), a rolę łącznika w węźle śląskim pełni linia kolejowa nr 134 relacji Jaworzno Szczakowa – Sosnowiec Jęzor.

Prace wdrożeniowe obejmą bezpośrednio modernizowane linie kolejowe, na których zamontowane zostaną setki balis przytorowych oraz nowoczesne moduły transmisyjne. Zadanie wykonawcy będzie polegało także na powiązaniu nowo budowanych systemów cyfrowych ze stacyjnymi komputerowymi urządzeniami sterowania ruchem m.in. w Sosnowcu Jęzorze, Jaworznie Szczakowej, Trzebini, Krzeszowicach, Zabierzowie oraz na stacji Kraków Mydlniki. Dzięki temu dyspozytorzy zyskają pełny, zintegrowany obraz sytuacji ruchowej na całej trasie.

Zestawienie parametrów infrastruktury korytarza E30

Wdrożenie systemu ERTMS/ETCS na odcinku Sosnowiec Jęzor – Kraków Główny tworzy spójną całość z pozostałymi segmentami magistrali E30 w węźle krakowskim. Poniższa tabela przedstawia szczegółowe parametry kilometrażowe poszczególnych linii kolejowych włączonych w program implementacji systemu sterowania ruchem na tym obszarze.

Dane: PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.

Projekt stanowi bezpośrednie rozwinięcie inwestycji w system ERTMS/ETCS prowadzonych równolegle na wschodnim wylocie z Krakowa w stronę Podłęża i Rzeszowa.

Wsparcie z Funduszy Europejskich i standardy transeuropejskiej sieci TEN-T

Zadanie realizowane na odcinku Sosnowiec Jęzor – Kraków Główny stanowi integralną część ogólnopolskiego projektu pod nazwą „Zabudowa systemu ERTMS”, realizowanego przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Całkowity budżet tego nadrzędnego przedsięwzięcia wynosi 639,36 mln zł, z czego aż 442,22 mln zł stanowią bezzwrotne środki pozyskane z programów Unii Europejskiej.

Wdrażanie jednolitego standardu sterowania na magistrali E30 ma strategiczne znaczenie w skali kontynentu. Przedsięwzięcie stanowi element szerszego programu wdrażania systemów ERTMS i ETCS na liniach tworzących transeuropejską sieć bazową TEN-T. Ujednolicenie systemów sygnalizacji i łączności pozwala zagranicznym przewoźnikom poruszać się po sieci PKP Polskich Linii Kolejowych bez konieczności ponoszenia kosztów instalacji przestarzałych, odmiennych systemów krajowych, co wprost przekłada się na rozwój międzynarodowych korytarzy towarowych i pasażerskich w Europie Środkowej.

Warunki przetargu i harmonogram prac w formule „projektuj i buduj”

Postępowanie przetargowe prowadzone jest w formule „projektuj i buduj”. Od wyłonionego podmiotu wymaga się kompleksowego podejścia: od wykonania inwentaryzacji i opracowania projektów budowlano-wykonawczych, przez fizyczny montaż urządzeń torowych i systemów telekomunikacyjnych, aż po przeprowadzenie drobiazgowych testów ruchowych. Warunkiem koniecznym do pomyślnego zakończenia inwestycji będzie przeprowadzenie procedur weryfikacji podsystemu strukturalnego oraz uzyskanie ostatecznego zezwolenia na dopuszczenie do eksploatacji, wydawanego przez Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego (UTK).

Zgodnie ze specyfikacją warunków zamówienia opublikowaną w Biuletynie Zamówień Publicznych, jedynym kryterium wyboru wykonawcy jest całkowita cena brutto (waga 100%). PKP Polskie Linie Kolejowe wyznaczyły wadium przetargowe w wysokości 180 000 zł, a okres związania ofertą ustalono na 120 dni. Na przeprowadzenie całego procesu projektowego i budowlanego zamawiający przewidział 26 miesięcy od momentu podpisania umowy. Z uwagi na strategiczne znaczenie trasy Sosnowiec Jęzor – Kraków Główny, zasadnicze prace montażowe w obrębie torów będą realizowane głównie w porze nocnej oraz w ściśle zaplanowanych przerwach technologicznych, aby nie zakłócać bieżącego kursowania pociągów.